انقلاب اسلامی

امروز در آیینه تاریخ

3 خرداد

نقش فرهنگ در ذلت یا عظمت جامعه

روز سوم خرداد 1358 امام خمینی(ره) در جمع وزیر فرهنگ و آموزش عالی و روسای دانشگاه‌ها و مدارس عالی کشور طی سخنانی با تاکید بر اهمیت دو قشر روحانی و دانشگاهی، به نقش فرهنگ در ذلت یا عظمت جامعه اشاره کردند و فرمودند: «اگر شما و ما دست به دست هم بدهیم و جوانها را مومن و متقی بار بیاوریم مملکت‌مان تا آخر احیا می‌شود

2 خرداد

اقتدار انقلاب، ضعف آمریکا و اعتراف کیسینجر

روز دوم خرداد 1358 هنری کیسینجر وزیر خارجه پیشین آمریکا سقوط شاه را یک شکست استراتژیک برای سیاست خارجی آمریکا خواند و آن را ناشی از فقدان قاطعیت و آگاهی لازم در دولت کارتر دانست. کیسینجر عواملی را که باعث شکست آمریکا در برابر موج تحولات ایران شد به چهار بخش متمایز تقسیم کرد:

1 خرداد

تاکید حوزه علمیه قم بر لزوم دیدار مردم با تبعیدشدگان

در اول خرداد 1357 از سوی حوزه علمیه قم اعلامیه‌ای خطاب به مردم درباره‌ لزوم دیدار با شخصیتهای تبعیدشده توسط حکومت پهلوی منتشر شد. در این اعلامیه، ضمن تشریح علت اقدام حکومت پهلوی در تبعید چهره‌های برجسته روحانی از عموم مردم خواسته شده بود به مناطقی که تبعیدگاه این بزرگان است، سفر کنند، و ضمن ملاقات با آنان، هم از نظریاتشان آگاه شوند و هم آنها را از رویدادهای کشور آگاه سازند.

31 اردیبهشت

اظهار سفارت آمریکا درباره روحیات محمدرضا پهلوی

سی‌ویکم اردیبهشت 1357 سفارت آمریکا در تهران طی گزارشی به وزارت امور خارجه آن کشور نوشت: «شاه ایران عصبی، ترسیده، متزلزل و مأیوس به نظر می‌رسد.» این گزارش که بر مبنای یکی از مصاحبه‌های اخیر محمدرضا پهلوی نوشته شده بود، شاه را حیرت‌زده و فاقد قاطعیت خوانده و افزوده بود:

30 اردیبهشت

مذاکره سید کاظم شریعتمداری با نمایندگان حکومت پهلوی

سی‌ام اردیبهشت 1357 مذاکره سیدکاظم شریعتمداری با نمایندگان حکومت پهلوی توسط رسانه‌های خارجی فاش شد و موجی از سؤال را در میان مبارزان با حکومت برانگیخت. بر اساس این گزارش‌ها شریعتمداری در گفت‌وگو با فرستادگان رژیم شاه، راه حل بحران جاری کشور را در توجه حکومت به چند نکته خلاصه کرده بود:

29 اردیبهشت

نخست‌وزیر حکومت پهلوی علت اصلی نارضایتی‌ها را اعلام کرد

بیست‌ونهم اردیبهشت 1357 گروه بزرگی از دانشجویان دانشگاه مشهد با اجتماع در مقبره خواجه ربیع علیه حکومت پهلوی تظاهرات کردند. مأموران امنیتی مدت کوتاهی پس از آغاز تظاهرات به مقابله با آنها شتافتند و جمعی را دستگیر کردند. همچنین در این روز گروهی از طلاب علوم دینی در کوچه‌های بازارچه‌ خان در شهر قم دست به تظاهرات زدند که 13 نفر از آنها دستگیر شدند.

28 اردیبهشت

انتشار گزارش‌های مستند شکنجه در زندان‌های حکومت پهلوی

بیست‌وهشتم اردیبهشت 1357 گزارش‌های مستندی از ابعاد شکنجه در زندان‌های حکومت پهلوی، در مطبوعات انگلیس منتشر شد. در این گزارش‌ها که متعاقب مصاحبه مطبوعاتی چند نفر از شکنجه‌دیدگان ایرانی در انگلیس انعکاس یافته، به رواج انواع شکنجه در بازداشتگاه‌های حکومت پهلوی اشاره شده بود. همچنین روزنامه «مورنینگ استار» از سیاست دولت انگلیس در برخورد با این حکومت انتقاد کرد و نوشت:

27 اردیبهشت

تعطیل شدن بسیاری از دانشگاه‌های کشور

در حالی که رؤسای دانشگاه‌های سراسر کشور به تهران احضار شده بودند تا برای بحران رو به تزاید دانشجویی در کشور چاره‌جویی شود، 27 اردیبهشت اعلام شد بسیاری از دانشگاه‌های کشور تعطیل است و استادان در اعتصاب به سر می‌برند.

26 اردیبهشت

هم‌صدایی استادان دانشگاه‌ها با دانشجویان در مخالفت با حکومت پهلوی

به‌دنبال اوج‌گیری بی‌سابقه درگیری‌ها در دانشگاه‌های کشور و هم‌صدا شدن اساتید دانشگاه‌ها با دانشجویان در مخالفت با حکومت پهلوی، 26 اردیبهشت 1357 شورای رؤسای دانشگاه‌های ایران در تهران تشکیل شد و به همین منظور رؤسای دانشگاه‌های سراسر کشور جهت ریشه‌یابی بحران و راه‌های مهار آن به تهران احضار شدند.

23 اردیبهشت

امام خمینی (ره): لشکر جرّار محمدرضا شاه بدتر از چنگیز است

بیست‌وسوم اردیبهشت 1357 امام خمینی (ره) در حضور جمعی از طلاب، روحانیون و گروهی از ایرانیان مقیم عراق در مسجد شیخ انصاری نجف اشرف، در سخنانی ارتش حکومت پهلوی را با نیروهای چنگیزخان مغول مقایسه کردند و فرمودند: «الان قم مرکز روحانیت، مرکز فقه اسلام در قبضه‌ لشکر جرّار مغول است. لشکر جرّار محمدرضا شاه بدتر از چنگیز است...

22 اردیبهشت

انتشار اعلامیه حوزه‌ علمیه قم درباره حمله به بیت مراجع

بیست‌ودوم اردیبهشت 1357 حوزه‌ علمیه قم درباره حمله مأموران حکومت پهلوی به منازل مراجع عظام اعلامیه‌ای منتشر کرد. در بخشی از این اعلامیه آمده بود:‌ «حوزه علمیه مقدسه قم شهادت جانبازان راه اسلام در سراسر ایران از جمله تهران، تبریز، کازرون، شیراز و شهیدان شهر قم در روزهای 19، 20 و21 اردیبهشت 57 را تسلیت عرض می‌نماید و از اقدام دستگاه حاکمه در هجوم به منازل حضرات آیات عظام و مراجع بزرگوار قم که توسط مأموران محلی و نیروهای ارتش انجام شد،

21 اردیبهشت

محکومیت حمله ماموران حکومت پهلوی به بیت مراجع

در پی حمله ماموران مسلح ضد شورش ارتش و گارد شهربانی حکومت پهلوی به بیت مراجع در شهر قم که موجب شهید شدن یک طلبه در مقابل منزل یکی از آنان و نیز حمله قلبی یکی دیگر از آنان گردید، بیست‌ویکم اردیبهشت 1357 از سوی جامعه روحانیت شهرهای مختلف بیانیه‌های جداگانه‌ای در محکومیت این بی‌حرمتی انتشار یافت.

20 اردیبهشت

ادامه حمله مأموران حکومت پهلوی به مردم قم

در پی حمله روز پیش ماموران حکومت پهلوی به منزل آیت‌الله العظمی گلپایگانی که باعث حمله قلبی ایشان شد، 20 اردیبهشت 1357 نیز خانه یکی دیگر از مراجع تقلید در قم مورد حمله مأموران قرار گرفت و یک طلبه در مقابل منزل او به شهادت رسید. بر اساس گزارش ساواک از صبح این روز بازار و اغلب مغازه‌های قم تعطیل بود و با شروع وقایع، شهر به حالت تعطیل کامل درآمد.

19 اردیبهشت

برگزاری مراسم چهلم شهدا در سراسر کشور

نوزدهم اردیبهشت 1357 مراسم اربعین شهدای یزد، جهرم و اهواز به شکلی بی‌سابقه در سراسر کشور برگزار شد. این مراسم با شهدای جدید و بازداشت‌های گسترده مواجه گردید و نقطه اوج آن در شهر قم بود. این شهر به مدت 10 ساعت شاهد درگیری بود. فضای شهر را گاز اشک‌آور، پر کرده بود. درگیری‌ها از پایان مراسم سوگواری که در مسجد اعظم قم برپاشد آغاز گردید.

18 اردیبهشت

درگیری خونین مأموران حکومت پهلوی با دانشجویان

هجدهم اردیبهشت 1357 اوضاع در بسیاری از دانشگاه‌ها ناآرام بود. در زد وخورد خونین میان دانشجویان دانشگاه تبریز با نیروهای امنیتی که وارد محوطه دانشگاه شده بودند، تعدادی شهید و مجروح شدند. دانشگاه آذرآبادگان نیز شاهد درگیری شدید میان دانشجویان و ماموران حکومت پهلوی بود.

17 اردیبهشت

تظاهرات مردم و دانشجویان علیه حکومت پهلوی

هفدهم اردیبهشت 1357 خیابان‌های اطراف دانشگاه ملی در تهران شاهد تظاهرات خشم‌آلود دانشجویان علیه حکومت پهلوی بود. از سوی دیگر در مراسمی که به ‌مناسبت ایام فاطمیه در مسجد ارک تهران برگزار شد، سخنران، مطالبی پیرامون حوادث شهرهای یزد، جهرم و اهواز ایراد کرد و در پایان حاضران به هنگام خروج از مسجد اقدام به دادن شعار و تظاهرات کردند.

16 اردیبهشت

ناآرامی در دانشگاه‌های کشور

شانزدهم اردیبهشت 1357 دانشگاه‌های کشور ناآرام بود. در تهران دانشجویان دانشگاه ملی حین تظاهرات به مقابله با گارد دانشگاه پرداختند. در نتیجه بخشی ازغذاخوری دانشگاه آتش گرفت و شیشه‌های آن خرد شد. در ساری دانشجویان با گروهی که مدعی بودند دانشجو هستند و قصد داشتند کلاس‌های درس را دایر نمایند درگیر شدند که در نتیجه تعداد زیادی از دانشجویان مجروح شدند.

15 اردیبهشت

انتشار اعلامیه فضلای مشهد

پانزدهم اردیبهشت 1357 سه تن از فضلای مشهد (سیدعبدالکریم‌ هاشمی‌نژاد، عباس واعظ طبسی، محمدرضا محامی) پیرامون سومین چهلم شهدای حوادث اخیر ایران اعلامیه‌ای منتشر کردند و ابعاد مختلف ظلم و فشار و اختناق سیاسی و فرهنگی و اجتماعی حکومت پهلوی و همچنین انتظارات و آرمان‌های مردم در انقلاب اسلامی را برشمردند.

14 اردیبهشت

واکنش شدید امام به ترور استاد مطهری

چهاردهم اردیبهشت 1358 امام خمینی(ره) در سخنانی در مدرسه فیضیه، در ارتباط با شهادت استاد مطهری فرمودند: «با ترور شخصیت‌های بزرگ، اسلام تأیید می‌شود.» امام در این سخنرانی فرمودند: «این رجل فاجری که خون عزیز ما را به زمین ریخت، تایید کرد دین خدا را... با ریختن خون عزیز ما تایید شد انقلاب ما.

13 اردیبهشت

دعوت به مراسم یادبود شهیدان یزد و جهرم و اهواز و اصفهان

سیزدهم اردیبهشت 1357 و در آستانه چهلمین روز شهادت راهپیمایان یزد و جهرم و اهواز و اصفهان، حوزه علمیه قم در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «این حوزه هم‌زمان با اربعین شهدای دهم فروردین 1357، ضمن اظهار همدردی، در روز سه‌شنبه 19 اردیبهشت تعطیل و از سوی حضرات آیات و مراجع عظام، مراسم سوگواری و مجلس یادبود شهیدان راه حق و عدالت در مسجد اعظم قم برگزار خواهد شد.»

12 اردیبهشت

شهادت استاد مرتضی مطهری

ساعت‌های آخر شب یازدهم اردیبهشت 1358 آیت‌الله مرتضی مطهری در خیابان فخرآباد تهران، هدف حمله مسلحانه گروهک تروریستی فرقان قرار گرفت و به شهادت رسید. به این مناسبت امام خمینی(ره) با صدور پیامی خطاب به ملت ایران، شهید استاد مطهری را حاصل عمر خود لقب دادند و روز 13 اردیبهشت را عزای عمومی اعلام کرد.

11 اردیبهشت

حمله ماموران حکومت پهلوی به مردم در چند شهر

یازدهم‌ اردیبهشت 1357 شهرهای تهران، تبریز و قم بیشتر از سایر نقاط کشور شاهد رویارویی و درگیری ماموران حکومت پهلوی با مردم بودند. در تهران مهم‌ترین درگیری پس از خروج مردم از مجلس سوگواری شهدای اخیر چند شهر که در مسجد ارک برگزار شده بود به وقوع پیوست، در تبریز یورش ماموران مسلح به دانشجویان دانشگاه آذرآبادگان تا پاسی از شب ادامه یافت

10 اردیبهشت

فرمان قطع رابطه سیاسی با مصر

دهم اردیبهشت 1358 امام خمینی(ره) در نامه‌ای به وزیر امور خارجه دولت موقت، فرمان قطع روابط دیپلماتیک با مصر به دلیل انعقاد پیمان کمپ دیوید را صادر کردند. در نامه امام آمده بود: «با در نظر گرفتن پیمان خائنانه مصر و اسرائیل و اطاعت بی‌چون وچرای دولت مصر از آمریکا و صهیونیسم، دولت موقت جمهوری اسلامی ایران قطع روابط دیپلماتیک خود را با دولت مصر بنماید.»

9 اردیبهشت

آزادی با برکناری حکومت پهلوی به دست می‌آید

نهم اردیبهشت 1357 امام خمینی(ره) در پیامی به مناسبت وقوع جنایات حکومت پهلوی در شهرهای مختلف کشور در چهلم شهدای تبریز فرمودند: «دستگاه جبار اجازه تنفس را هم از ایرانیان سلب کرده است.» ایشان همچنین فرمودند: «کسانی که از حال این ملت رنجدیده در این 50 سال آگاهند و به سرنوشت ایران علاقه دارند، از جمیع طبقات، از کارگر تا دهقان، از دانشجویان قدیم تا دانشگاهی‌ها، از لشکری تا کشوری باید بدانند

8 اردیبهشت

حکومت پهلوی، مهم‌ترین مشتری تسلیحاتی انگلیس

هشتم اردیبهشت 1357 تلویزیون انگلیس در گزارشی اعلام کرد: «فروش 600 میلیون لیره‌ای اسلحه به ایران قطعی شده و این یکی از بزرگ‌ترین معاملات تسلیحاتی است که تاکنون میان بریتانیا و حکومت تهران انجام شده است.» گزارش تلویزیون انگلیس افزود: «این معامله عظیم، شاه ایران را به صورت بزرگ‌ترین مشتری تسلیحات و تجهیزات نظامی انگلیس در آورده است.» بر اساس یکی از بندهای این قرارداد، یک مجتمع عظیم اسلحه‌سازی توسط انگلستان در شهر اصفهان دائر می‌شد.

7 اردیبهشت

ورود تاچر و ریگان به تهران

هفتم اردیبهشت 1357 رونالد ریگان، عضو برجسته حزب جمهوری‌خواه و کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا در دوره آتی، در کاخ نیاوران با محمدرضا پهلوی ملاقات کرد. ریگان در ایام اقامت خود در تهران دوبار با شاه ملاقات و حمایت جمهوری‌خواهان آمریکا از وی را اعلام کرد. در همین روز مارگارت تاچر، رهبر حزب محافظه‌کار انگلیس و نخست وزیر آتی این کشور برای دیدار سه روزه از ایران، وارد تهران شد.

6 اردیبهشت

حمله ماموران گارد به دانشجویان

ششم اردیبهشت 1357 درگیری‌های شدیدی میان دانشجویان دانشکده علوم دانشگاه تهران و ماموران گارد حکومت پهلوی که وارد محوطه دانشگاه شده بودند به وقوع پیوست. دراعتراض به مداخله ماموران گارد، کلاس‌های دانشگاه تعطیل شد و کارکنان دانشکده‌ها دست از کار کشیدند و در محوطه باز دانشگاه اجتماع کردند. در جریان این درگیری‌ها معاون دانشکده علوم اجتماعی، چند تن از کارمندان دانشکده ادبیات، تعدادی از کارکنان انتظامات دانشگاه و چند تن از اساتید مجروح شدند.

5 اردیبهشت

حکومت پهلوی به سیاست‌های خود ادامه می‌دهد!

پنجم اردیبهشت 1357 محمدرضا پهلوی در مصاحبه‌ای با روزنامه‌نگاران آلمانی گفت که از تظاهرات‌ها و حوادث جاری در کشور ابداً ناراحت و نگران نیست و به سیاست‌های خود ادامه خواهد داد. وی مخالفان خود را «ارتجاع سیاه» و «انقلاب سرخ» نامید که با وجود تفاوت‌هایی که در منافع و نوع نگرش آنها وجود دارد، فعلاً در یک هدف مشترک هستند و آن تلاش برای به عقب راندن اوست

3 اردیبهشت

شهادت سرلشکر قر‌نی

سوم اردیبهشت ۱۳۵۸ سرلشکر محمدولی(ولی‌الله) قر‌نی، اولین رئیس ستاد کل ارتش جمهوری اسلامی ایران به دست گروهک تروریستی فرقان به شهادت رسید. قر‌نی که هنگام شهادت 66 سال داشت در فردای پیروزی انقلاب اسلامی با حکم مهندس مهدی بازرگان، نخست وزیر دولت موقت انقلاب اسلامی ایران به ریاست ستاد ارتش کل منصوب شد. او تنها 43 روز در این سمت ماند.

2 اردیبهشت

تاسیس سپاه پاسداران

دوم اردیبهشت 1358 متعاقب فرمان حضرت امام خمینی(ره)، نهاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رسماً زیر نظر شورای انقلاب تأسیس شد. سپاه که اولین تشکل نظامی پس از پیروزی انقلاب اسلامی است نقش موثری در برقراری امنیت در کردستان، در جبهه‌های جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، در رویارویی با گروهک‌های ضد انقلاب و همچنین در عرصه سازندگی و اقتصاد کشور داشته است.

1
2
3
4
...
126
127
128
129
130
131
132
...
135
136
137
138