انقلاب اسلامی

امروز در آیینه تاریخ

17 خرداد

انتصاب مقدم به ریاست ساواک

روز 17 خرداد 1357 متعاقب برکناری ارتشبد نعمت‌الله نصیری از ریاست ساواک، سپهبد ناصر مقدم، رئیس اداره دوم ستاد ارتش حکومت پهلوی به ریاست سازمان اطلاعات و امنیت کشور(ساواک) تعیین شد. دوره ریاست مقدم بر ساواک هشت ماه تا پیروزی انقلاب اسلامی به طول انجامید. در پی انتصاب وی، سرلشکر علی معتضد قائم‌مقام ساواک به علت اعتراض به این جابه‌جایی از مقام خود کناره‌گیری کرد و بعداً به عنوان سفیر ایران راهی سوریه شد.

16 خرداد

برکناری نصیری از ریاست ساواک

روز 16 خرداد 1357 ارتشبد نعمت‌الله نصیری از ریاست ساواک برکنار و به سمت سفارت ایران در پاکستان منصوب شد. نصیری که از بهمن 1343 همزمان با آغاز نخست وزیری امیر عباس هویدا، ریاست ساواک را عهده دار شد، تا زمان عزل خود به توسعه کمی و کیفی این سازمان پرداخت. او سلطه سازمان اطلاعاتی اشغالگران فلسطین بر ساواک را تقویت کرد، شکنجه محکومان را شدت بخشید و موج قلع و قمع مخالفان حکومت پهلوی را تشدید کرد

15 خرداد

بزرگداشت شهدای 15 خرداد

روز پانزدهم خرداد 1357 و در سالروز قیام اسلامی 15 خرداد 1342، سراسر کشور در اعتصاب بود. بازارها و کسبه علی‌رغم تهدیدات حکومت پهلوی تعطیل بودند و یاد شهدای 15 خرداد در تمام شهرهای ایران و در آیین‌های مختلف گرامی داشته شد. در این روز از یک سو حکومت پهلوی با موجی از حملات سخنرانان در مساجد و مجالس مختلف روبه‌رو بود و از سوی دیگر سراسر کشور را اعتصابات فرا گرفته بود.

14 خرداد

درخواست نخست وزیر حکومت پهلوی از مردم

روز 14 خرداد 1357 جمشید آموزگار، نخست وزیر حکومت پهلوی رسماً از مردم خواست پانزدهم خرداد به محل‌های کسب و کار و ادارات خود بروند. همچنین در آستانه فرارسیدن سالگرد نهضت اسلامی 15 خرداد 1342 مطبوعات دولتی در گزارش‌ها و مقالات خود از مردم خواستند روز 15 خرداد از منازل خود خارج شده، به سر کارهای خود بروند و به گفته‌ها و شنیده‌ها و فراخوان‌ها و دعوت‌ها پاسخ مثبت ندهند.

13 خرداد

تهدید حکومت پهلوی علیه اعتصاب کنندگان 15 خرداد

روز 13 خرداد 1357 و در آستانه فرارسیدن سالگرد قیام اسلامی 15 خرداد 1342 هزاران اعلامیه از سوی روحانیت، گروهها و احزاب مخالف حکومت پهلوی با هدف دعوت از اقشار مختلف مردم به برگزاری یک اعتصاب عمومی در روز دوشنبه پانزدهم خرداد 1357 انتشار یافت. دولت جمشید آموزگار در رابطه با این فراخوان تهدید کرد، که کارمندانی که در این روز به سر کارهای خود نیایند اخراج خواهند شد

12 خرداد

فراخوان برای اعتصاب عمومی در سالروز قیام 15 خرداد

پیرو دعوت پیشین امام خمینی(ره) از اقشار مختلف مردم برای اعتصاب خانگی در یوم‌‌الله 15 خرداد، 12 خرداد 1357 آیت‌الله حاج شیخ محمد صدوقی، با انتشار اعلامیه‌ای از مردم خواست روز 15خرداد از تظاهرات خودداری نموده و در اعتراض به اعمال حکومت پهلوی از منازل خود خارج نشوند دو روز پیش امام خمینی(ره) در سخنانی در نجف با اشاره به جنایات حکومت پهلوی مردم را به ماندن در منازل در سالروز قیام 15 خرداد دعوت کردند

11 خرداد

گزارش سفیر آمریکا درباره ژستهای تبلیغاتی محمدرضا پهلوی

روز یازدهم خرداد 1357 ویلیام سولیوان سفیر آمریکا در تهران در گزارشی به وزارت امور خارجه کشورش نوشت: «اقدام شاه در کاربرد واژه‌هایی چون مارکسیسم اسلامی، مرتجعین سرخ و سیاه، چپ و راست، نفوذ کشورهای خارجی پشت پرده مخالفت‌ها، و.... تنها کوششی برای حفظ آبروی دولت است که می‌خواهد از عامل میهن‌پرستی در جهت منافع خود استفاده کند.»

10 خرداد

بیانات شدیداللحن امام خمینی(ره) علیه شاه

روز دهم خرداد 1357 ، امام خمینی(ره) طی سخنانی در مسجد شیخ انصاری نجف در جمع روحانیون، طلاب و ایرانیان مقیم عراق، شاه را مورد حمله شدیداللحنی قرار دادند. امام با اشاره به یکی از ادعاهای شاه راجع به «اعطای آزادی به مردم» فرمودند: «...این چه وضعی است که در ایران است؟ این چه آزادی است که عطا فرموده‌اند؟ مگر آزادی اعطاشدنی است؟ خود این کلمه جرم است

9 خرداد

حمله مأموران حکومت پهلوی به دانشجویان

روز نهم خرداد 1357 دهها دانشجوی دانشگاه تهران در درگیری مأموران امنیتی حکومت پهلوی با آنها که به داخل راهروهای خوابگاه دانشجویان در کوی دانشگاه آمده بودند، مجروح و به بیمارستان منتقل شدند. مأموران در مقابله با دانشجویان از گاز اشک‌آور استفاده کردند و در راهروهای اقامتگاه دانشجویان، با دانشجویانی که به سنگ و بطری مجهز بودند، به نبرد پرداختند

8 خرداد

قطع حقوق اساتید طرفدار انقلاب اسلامی

روز هشتم خرداد 1357 دولت حکومت پهلوی حقوق استادان دانشگاه آریامهر(صنعتی شریف) را به دلیل اعتصاب و همراهی آنان با انقلاب اسلامی قطع کرد. این قطع حقوق تا زمان بازگشت آنان به کلاسهای درس ادامه خواهد یافت. در این ایام در بسیاری از دانشگاه‌هایی که شاهد تظاهرات و اعتراضات دانشجویان علیه حکومت پهلوی و به حمایت از انقلاب اسلامی بوده‌اند

7 خرداد

فریبکاری محمدرضا پهلوی

روز هفتم خرداد 1357 محمدرضا پهلوی و همسرش در اقدامی فریبنده وارد حرم مطهر حضرت ثامن الائمه(ع) شدند. شاه در داخل حرم ضمن تشریح اقدامات دولت خود در امر سازندگی بارگاه امام رضا(ع) طی سخنانی از اهمیت دین و روحانیت سخن گفت. در همین رابطه سفارت آمریکا در تهران با ارسال گزارشی به وزارت امور خارجه آن کشور با اشاره به اینگونه اقدامات شاه تصریح کرد «رژیم ایران می‌کوشد میان آیت‌الله خمینی با دیگر رهبران و مراجع مذهبی کشور فاصله اندازد

6 خرداد

واکنش به اقدامات انقلابی دانشجویان

در واکنش به اقدامات انقلابی دانشجویان در دانشگاههای کشور، ششم خرداد 1357 مدیریت دانشگاه اصفهان به دانشجویانی که از خوابگاه استفاده می‌کنند، تنها یک روز مهلت داد تا نسبت به تخلیه خوابگاه‌ها اقدام کنند. مدیریت دانشکده اقتصاد دانشگاه ملی نیز برنامه امتحانات این دانشکده را که قرار بود از روز بعد برگزار شود، لغو و دانشکده را تعطیل اعلام کرد

5 خرداد

ورود فرمانده نیروی دریایی اشغالگران فلسطین به تهران

روز پنجم خرداد 1357 ژنرال «میکائیل بارکی» فرمانده نیروی دریایی اشغالگران فلسطین برای یک دیدار یک هفته‌ای از ایران وارد تهران شد. وی در این سفر با محمدرضا پهلوی و نیز ارتشبد طوفانیان، مامور شاه در امر خرید اسلحه ملاقات و مذاکره کرد. در این روز همچنین «هارولد ویلسون» نخست وزیر اسبق انگلیس در رأس هیأتی از مقامات کشورش وارد تهران شد و با شاه ملاقات کرد.

4 خرداد

شاه، مخالفان را تهدید به سرکوب کرد

روز چهارم خرداد 1357 محمدرضا پهلوی در مصاحبه‌ای با روزنامه آمریکایی «شیکاگوتریبون» با اشاره به وقایع ایران تهدید کرد که در نظر دارد هر نوع آشوب سیاسی را در کشور سرکوب کند. وی مدعی شد دولت او حداکثر آزادی ممکن را که هر کسی می‌تواند داشته باشد به تمام افراد کشور داده است! وی تصریح کرد هیچ مسئولی نباید تنها شاهد آشوب‌ها باقی بماند.

3 خرداد

نقش فرهنگ در ذلت یا عظمت جامعه

روز سوم خرداد 1358 امام خمینی(ره) در جمع وزیر فرهنگ و آموزش عالی و روسای دانشگاه‌ها و مدارس عالی کشور طی سخنانی با تاکید بر اهمیت دو قشر روحانی و دانشگاهی، به نقش فرهنگ در ذلت یا عظمت جامعه اشاره کردند و فرمودند: «اگر شما و ما دست به دست هم بدهیم و جوانها را مومن و متقی بار بیاوریم مملکت‌مان تا آخر احیا می‌شود

2 خرداد

اقتدار انقلاب، ضعف آمریکا و اعتراف کیسینجر

روز دوم خرداد 1358 هنری کیسینجر وزیر خارجه پیشین آمریکا سقوط شاه را یک شکست استراتژیک برای سیاست خارجی آمریکا خواند و آن را ناشی از فقدان قاطعیت و آگاهی لازم در دولت کارتر دانست. کیسینجر عواملی را که باعث شکست آمریکا در برابر موج تحولات ایران شد به چهار بخش متمایز تقسیم کرد:

1 خرداد

تاکید حوزه علمیه قم بر لزوم دیدار مردم با تبعیدشدگان

در اول خرداد 1357 از سوی حوزه علمیه قم اعلامیه‌ای خطاب به مردم درباره‌ لزوم دیدار با شخصیتهای تبعیدشده توسط حکومت پهلوی منتشر شد. در این اعلامیه، ضمن تشریح علت اقدام حکومت پهلوی در تبعید چهره‌های برجسته روحانی از عموم مردم خواسته شده بود به مناطقی که تبعیدگاه این بزرگان است، سفر کنند، و ضمن ملاقات با آنان، هم از نظریاتشان آگاه شوند و هم آنها را از رویدادهای کشور آگاه سازند.

31 اردیبهشت

اظهار سفارت آمریکا درباره روحیات محمدرضا پهلوی

سی‌ویکم اردیبهشت 1357 سفارت آمریکا در تهران طی گزارشی به وزارت امور خارجه آن کشور نوشت: «شاه ایران عصبی، ترسیده، متزلزل و مأیوس به نظر می‌رسد.» این گزارش که بر مبنای یکی از مصاحبه‌های اخیر محمدرضا پهلوی نوشته شده بود، شاه را حیرت‌زده و فاقد قاطعیت خوانده و افزوده بود:

30 اردیبهشت

مذاکره سید کاظم شریعتمداری با نمایندگان حکومت پهلوی

سی‌ام اردیبهشت 1357 مذاکره سیدکاظم شریعتمداری با نمایندگان حکومت پهلوی توسط رسانه‌های خارجی فاش شد و موجی از سؤال را در میان مبارزان با حکومت برانگیخت. بر اساس این گزارش‌ها شریعتمداری در گفت‌وگو با فرستادگان رژیم شاه، راه حل بحران جاری کشور را در توجه حکومت به چند نکته خلاصه کرده بود:

29 اردیبهشت

نخست‌وزیر حکومت پهلوی علت اصلی نارضایتی‌ها را اعلام کرد

بیست‌ونهم اردیبهشت 1357 گروه بزرگی از دانشجویان دانشگاه مشهد با اجتماع در مقبره خواجه ربیع علیه حکومت پهلوی تظاهرات کردند. مأموران امنیتی مدت کوتاهی پس از آغاز تظاهرات به مقابله با آنها شتافتند و جمعی را دستگیر کردند. همچنین در این روز گروهی از طلاب علوم دینی در کوچه‌های بازارچه‌ خان در شهر قم دست به تظاهرات زدند که 13 نفر از آنها دستگیر شدند.

28 اردیبهشت

انتشار گزارش‌های مستند شکنجه در زندان‌های حکومت پهلوی

بیست‌وهشتم اردیبهشت 1357 گزارش‌های مستندی از ابعاد شکنجه در زندان‌های حکومت پهلوی، در مطبوعات انگلیس منتشر شد. در این گزارش‌ها که متعاقب مصاحبه مطبوعاتی چند نفر از شکنجه‌دیدگان ایرانی در انگلیس انعکاس یافته، به رواج انواع شکنجه در بازداشتگاه‌های حکومت پهلوی اشاره شده بود. همچنین روزنامه «مورنینگ استار» از سیاست دولت انگلیس در برخورد با این حکومت انتقاد کرد و نوشت:

27 اردیبهشت

تعطیل شدن بسیاری از دانشگاه‌های کشور

در حالی که رؤسای دانشگاه‌های سراسر کشور به تهران احضار شده بودند تا برای بحران رو به تزاید دانشجویی در کشور چاره‌جویی شود، 27 اردیبهشت اعلام شد بسیاری از دانشگاه‌های کشور تعطیل است و استادان در اعتصاب به سر می‌برند.

26 اردیبهشت

هم‌صدایی استادان دانشگاه‌ها با دانشجویان در مخالفت با حکومت پهلوی

به‌دنبال اوج‌گیری بی‌سابقه درگیری‌ها در دانشگاه‌های کشور و هم‌صدا شدن اساتید دانشگاه‌ها با دانشجویان در مخالفت با حکومت پهلوی، 26 اردیبهشت 1357 شورای رؤسای دانشگاه‌های ایران در تهران تشکیل شد و به همین منظور رؤسای دانشگاه‌های سراسر کشور جهت ریشه‌یابی بحران و راه‌های مهار آن به تهران احضار شدند.

23 اردیبهشت

امام خمینی (ره): لشکر جرّار محمدرضا شاه بدتر از چنگیز است

بیست‌وسوم اردیبهشت 1357 امام خمینی (ره) در حضور جمعی از طلاب، روحانیون و گروهی از ایرانیان مقیم عراق در مسجد شیخ انصاری نجف اشرف، در سخنانی ارتش حکومت پهلوی را با نیروهای چنگیزخان مغول مقایسه کردند و فرمودند: «الان قم مرکز روحانیت، مرکز فقه اسلام در قبضه‌ لشکر جرّار مغول است. لشکر جرّار محمدرضا شاه بدتر از چنگیز است...

22 اردیبهشت

انتشار اعلامیه حوزه‌ علمیه قم درباره حمله به بیت مراجع

بیست‌ودوم اردیبهشت 1357 حوزه‌ علمیه قم درباره حمله مأموران حکومت پهلوی به منازل مراجع عظام اعلامیه‌ای منتشر کرد. در بخشی از این اعلامیه آمده بود:‌ «حوزه علمیه مقدسه قم شهادت جانبازان راه اسلام در سراسر ایران از جمله تهران، تبریز، کازرون، شیراز و شهیدان شهر قم در روزهای 19، 20 و21 اردیبهشت 57 را تسلیت عرض می‌نماید و از اقدام دستگاه حاکمه در هجوم به منازل حضرات آیات عظام و مراجع بزرگوار قم که توسط مأموران محلی و نیروهای ارتش انجام شد،

21 اردیبهشت

محکومیت حمله ماموران حکومت پهلوی به بیت مراجع

در پی حمله ماموران مسلح ضد شورش ارتش و گارد شهربانی حکومت پهلوی به بیت مراجع در شهر قم که موجب شهید شدن یک طلبه در مقابل منزل یکی از آنان و نیز حمله قلبی یکی دیگر از آنان گردید، بیست‌ویکم اردیبهشت 1357 از سوی جامعه روحانیت شهرهای مختلف بیانیه‌های جداگانه‌ای در محکومیت این بی‌حرمتی انتشار یافت.

20 اردیبهشت

ادامه حمله مأموران حکومت پهلوی به مردم قم

در پی حمله روز پیش ماموران حکومت پهلوی به منزل آیت‌الله العظمی گلپایگانی که باعث حمله قلبی ایشان شد، 20 اردیبهشت 1357 نیز خانه یکی دیگر از مراجع تقلید در قم مورد حمله مأموران قرار گرفت و یک طلبه در مقابل منزل او به شهادت رسید. بر اساس گزارش ساواک از صبح این روز بازار و اغلب مغازه‌های قم تعطیل بود و با شروع وقایع، شهر به حالت تعطیل کامل درآمد.

19 اردیبهشت

برگزاری مراسم چهلم شهدا در سراسر کشور

نوزدهم اردیبهشت 1357 مراسم اربعین شهدای یزد، جهرم و اهواز به شکلی بی‌سابقه در سراسر کشور برگزار شد. این مراسم با شهدای جدید و بازداشت‌های گسترده مواجه گردید و نقطه اوج آن در شهر قم بود. این شهر به مدت 10 ساعت شاهد درگیری بود. فضای شهر را گاز اشک‌آور، پر کرده بود. درگیری‌ها از پایان مراسم سوگواری که در مسجد اعظم قم برپاشد آغاز گردید.

18 اردیبهشت

درگیری خونین مأموران حکومت پهلوی با دانشجویان

هجدهم اردیبهشت 1357 اوضاع در بسیاری از دانشگاه‌ها ناآرام بود. در زد وخورد خونین میان دانشجویان دانشگاه تبریز با نیروهای امنیتی که وارد محوطه دانشگاه شده بودند، تعدادی شهید و مجروح شدند. دانشگاه آذرآبادگان نیز شاهد درگیری شدید میان دانشجویان و ماموران حکومت پهلوی بود.

17 اردیبهشت

تظاهرات مردم و دانشجویان علیه حکومت پهلوی

هفدهم اردیبهشت 1357 خیابان‌های اطراف دانشگاه ملی در تهران شاهد تظاهرات خشم‌آلود دانشجویان علیه حکومت پهلوی بود. از سوی دیگر در مراسمی که به ‌مناسبت ایام فاطمیه در مسجد ارک تهران برگزار شد، سخنران، مطالبی پیرامون حوادث شهرهای یزد، جهرم و اهواز ایراد کرد و در پایان حاضران به هنگام خروج از مسجد اقدام به دادن شعار و تظاهرات کردند.

1
2
3
4
...
121
122
123
124
125
126
127
...
130
131
132
133