انقلاب اسلامی

امروز در آیینه تاریخ

5 تیر

محمدرضا پهلوی: کسی نمی‌تواند مرا سرنگون کند!

روز 5 تیر 1357 مصاحبه مجله آمریکایی «اخبار آمریکا و گزارش‌های جهان» با محمدرضا پهلوی به چاپ رسید. در این مصاحبه از شاه سؤال شد: «در پس موج تظاهرات خیابانی در تهران چه می‌گذرد؟ آیا شما احساس خطر نمی‌کنید؟» شاه گفت: «آنچه امروز در ایران می‌گذرد نوعی انتقام‌جویی شخصی علیه من است. بعضی از روحانیون به اغتشاشات دامن می‌زنند.

4 تیر

وضع بهداشتی تهران در حکومت پهلوی

روز 4 تیر 1357 در انجمن شهر تهران، از وضعیت بهداشت و درمان در پایتخت به شدت انتقاد شد. دوتن از نمایندگان انجمن گفتند: «مملکتی که بهداشت و وسیله درمان کافی ندارد، چگونه می‌تواند از کارگر و کشاورزش بخواهد که در جهت اقتصادی سالم گام بردارند. وزارت بهداری در برج عاج نشسته و سرش را مثل کبک زیر برف کرده و به حقوق مسلم 35 میلیون ایرانی بی‌اعتناست.»

3 تیر

اعتراف به شکست حزب رستاخیز

روز سوم تیر 1357 جلسه کمیته مرکزی حزب رستاخیز افشاگر ماهیت این حزب بود. در حالی که شاه در اسفند 1353 زمان تأسیس حزب رستاخیز گفته بود «هرکس وارد این حزب نشود جایش یا زندان است یا باید از کشور خارج شود» امروز داریوش همایون، قائم مقام حزب رستاخیز موضوع اجباری بودن عضویت در حزب را تکذیب کرد. آن تهدید و این تکذیب نشان می‌داد حزب فاقد کمترین پایگاه مردمی بوده است

2 تیر

مخالفت با فروش تانک چیفتن به ایران

روز دوم تیر 1357 جمعی از نمایندگان مجلس عوام انگلیس با برنامه فروش تانکهای مجهز «چیفتن» به ایران مخالفت کردند. تانک‌های مذکور مهم‌ترین و عمده‌‌ترین تانک‌های جنگی ارتش انگلیس محسوب می‌شود. مخالفت نمایندگان مجلس عوام، متعاقب انتشار گزارش‌هایی درباره مخالفت جمعی از نمایندگان کنگره آمریکا با برنامه فروش جنگنده‌های اف 14 به ایران صورت گرفت

1 تیر

تلویزیون و سینما در حکومت پهلوی

روز اول تیر 1357 روزنامه کیهان در گزارشی ضمن بررسی وضعیت سینماهای ایران، به نقل از «انجمن سینماداران» نوشت به زودی 420 سینمای فعال در ایران به دلیل نبود امنیت اجتماعی، کاهش میزان استقبال مردمی، فقدان بیمه و مشکلات عدیده دیگر تعطیل خواهند شد. این روزنامه در گزارش خود وضعیت برنامه‌های تلویزیون حکومت پهلوی را «مبتذل» خواند و تصریح کرد که خط اصلی بسیاری از برنامه‌های تلویزیونی، رواج دادن ابتذال و بی‌ارزشی است.

31 خرداد

خروج نمایندگان مجلس از حزب رستاخیز

روز 31 خرداد 1357 جمعی از نمایندگان مجلس شورای ملی با انتقاد از حزب رستاخیز، خروج خود را از این حزب اعلام کردند. این رخداد در شرایطی به وقوع پیوست که حکومت پهلوی در تلاش برای تطهیر چهره حزب رستاخیز، در این روز اعلام کرد جناح تازه‌ای برای حل مشکلات مردم در داخل این حزب شکل گرفته است.

30 خرداد

واکنش به جدایی اعضای حزب رستاخیز

روز 30 خرداد 1357 محمود جعفریان، قائم مقام حزب رستاخیز در پی انتشار گزارش‌هایی مبنی بر جدایی اعضای حزب، تصریح کرد: «حزب رستاخیز هنوز در حدی نیست که بتواند جوابگوی نیازهای مردم باشد.» وی که این سخنان را در مصاحبه با روزنامه آیندگان عنوان می‌کرد، منکر اختلافات درونی حزب رستاخیز شد. جعفریان که طبق آمارهای حکومت پهلوی رکورددار سخنرانی‌های تبلیغاتی در توجیه حزب رستاخیز بود

28 خرداد

شاه: هیچ‌ کس نمی‌تواند مرا از سلطنت خلع کند!

روز 28 خرداد 1357 مصاحبه محمدرضا پهلوی با مجله آمریکایی «یو.اس‌.نیوز. اند ورلد ریپورت» منتشر شد. شاه در این مصاحبه گفت که موج تظاهرات و اعتصابات اخیر علیه حکومتش، تهدیدی برای وی محسوب نمی‌شود.» وی مدعی شد: «هیچ ‌کس نمی‌تواند مرا از سلطنت خلع کند. چون من از حمایت هفتصد هزار سرباز، کارگران و اکثریت مردم برخوردارم

26 خرداد

بازتاب اربعین شهدای 19 اردیبهشت در مطبوعات جهان

روز 26 خرداد 1357 و در آستانه برگزاری مراسم بزرگداشت اربعین شهدای 19 اردیبهشت شهر قم، رسانه‌های خارجی بیشترین حجم مطالب مربوط به ایران را به اعلام اعتصاب و عزای عمومی 27 خرداد اختصاص دادند و به تفسیر و تحلیل در این باره پرداختند. در حالی که اقشار مختلف مردم خود را برای برگزاری آئین‌های عزاداری روز آماده کرده و بازاریان و کسبه در سراسر کشور اعلام کرده‌اند

23 خرداد

اعتصاب صنعت برق علیه حکومت پهلوی

روز 23 خرداد 1357 کارکنان و کارگران اداره برق جنوب نیز دست به اعتصاب زدند و در برابر ساختمان اداره برق خرمشهر اجتماع کردند. این عده خواستار رسیدگی به وضعیت حقوقی خود شدند. کارکنان شرکت توانیر وابسته به وزارت نیرو نیز روز گذشته در تهران دست از کار کشیدند. رسانه‌های داخلی به این رشته اعتصابات که در سطوح مختلف کشور در حال افزایش است اشاره‌ای نکرده‌اند

22 خرداد

اعتراض محمدعلی رجایی به اداره دادرسی ارتش پهلوی

روز 22 خرداد 1357 محمدعلی رجایی همراه با گروهی از زندانیان سیاسی به دلیل برگزاری نماز جماعت در محیط زندان، به بازداشتگاه دیگری منتقل شدند. در اعتراض به این جابه‌جایی که نشان دهنده اوج وحشت حکومت پهلوی از برگزاری آیین‌های مذهبی در داخل زندان‌ها بود، محمدعلی رجایی شکوائیه‌ای تحویل اداره دادرسی ارتش داد.

21 خرداد

دعوت به بزرگداشت شهدای حادثه 19 اردیبهشت قم

روز 21 خرداد 1357 ‌اعلامیه‌ای از سوی آیت‌الله حاج سیدمحمد وحیدی شبستری، به منظور بزرگداشت خاطره شهدای حادثه 19 اردیبهشت قم، انتشار یافت. در این اعلامیه از مردم خواسته شد روز 27 خرداد ماه در اربعین شهدای آن حادثه، به نشانه اعتراض به حکومت پهلوی و جلوگیری از کشتارهای بعدی از خانه‌های خود خارج نشوند و در منازل خود به سوگ بنشینند و با این روش اعتراض خود را نسبت به جنایات شاه اعلام دارند.

19 خرداد

اعترافات داریوش همایون درباره عملکرد حزب رستاخیز

روز 19 خرداد 1356 داریوش همایون، قائم مقام حزب رستاخیز در یک گردهمایی حزبی راجع به تحولات کشور که در دانشگاه تهران برگزار شد، با اشاره به اشتباهات و خطاهای رفتاری دولت حکومت پهلوی و حزب رستاخیز گفت: «ما اکنون با 30 یا 40 درصد ظرفیت خود کار می‌کنیم. بقیه نیروی ما در کشور صرف خنثی کردن اقدامات ما علیه یکدیگر می‌شود و یا در پیچ وخم‌های دیوا‌ن‌سالاری در کشور به هدر می‌رود.»

18 خرداد

بازتاب تغییر رئیس ساواک در مطبوعات بین‌المللی

روز 18 خرداد 1357 بخش وسیعی از گزارش‌های منتشر شده در مطبوعات و خبرگزاری‌های بین‌المللی به بازتاب برکناری ارتشبد نعمت‌الله نصیری از ریاست ساواک، اختصاص یافت. برخی رسانه‌ها از این جابجایی به عنوان گامی برای فرونشاندن خشم مردم یاد کردند. بعضی به دلیل آنکه مقدم رئیس ضداطلاعات ارتش بود و حالا رئیس ساواک شده، آن را مرموز و سئوال برانگیز خواندند

17 خرداد

انتصاب مقدم به ریاست ساواک

روز 17 خرداد 1357 متعاقب برکناری ارتشبد نعمت‌الله نصیری از ریاست ساواک، سپهبد ناصر مقدم، رئیس اداره دوم ستاد ارتش حکومت پهلوی به ریاست سازمان اطلاعات و امنیت کشور(ساواک) تعیین شد. دوره ریاست مقدم بر ساواک هشت ماه تا پیروزی انقلاب اسلامی به طول انجامید. در پی انتصاب وی، سرلشکر علی معتضد قائم‌مقام ساواک به علت اعتراض به این جابه‌جایی از مقام خود کناره‌گیری کرد و بعداً به عنوان سفیر ایران راهی سوریه شد.

16 خرداد

برکناری نصیری از ریاست ساواک

روز 16 خرداد 1357 ارتشبد نعمت‌الله نصیری از ریاست ساواک برکنار و به سمت سفارت ایران در پاکستان منصوب شد. نصیری که از بهمن 1343 همزمان با آغاز نخست وزیری امیر عباس هویدا، ریاست ساواک را عهده دار شد، تا زمان عزل خود به توسعه کمی و کیفی این سازمان پرداخت. او سلطه سازمان اطلاعاتی اشغالگران فلسطین بر ساواک را تقویت کرد، شکنجه محکومان را شدت بخشید و موج قلع و قمع مخالفان حکومت پهلوی را تشدید کرد

15 خرداد

بزرگداشت شهدای 15 خرداد

روز پانزدهم خرداد 1357 و در سالروز قیام اسلامی 15 خرداد 1342، سراسر کشور در اعتصاب بود. بازارها و کسبه علی‌رغم تهدیدات حکومت پهلوی تعطیل بودند و یاد شهدای 15 خرداد در تمام شهرهای ایران و در آیین‌های مختلف گرامی داشته شد. در این روز از یک سو حکومت پهلوی با موجی از حملات سخنرانان در مساجد و مجالس مختلف روبه‌رو بود و از سوی دیگر سراسر کشور را اعتصابات فرا گرفته بود.

14 خرداد

درخواست نخست وزیر حکومت پهلوی از مردم

روز 14 خرداد 1357 جمشید آموزگار، نخست وزیر حکومت پهلوی رسماً از مردم خواست پانزدهم خرداد به محل‌های کسب و کار و ادارات خود بروند. همچنین در آستانه فرارسیدن سالگرد نهضت اسلامی 15 خرداد 1342 مطبوعات دولتی در گزارش‌ها و مقالات خود از مردم خواستند روز 15 خرداد از منازل خود خارج شده، به سر کارهای خود بروند و به گفته‌ها و شنیده‌ها و فراخوان‌ها و دعوت‌ها پاسخ مثبت ندهند.

13 خرداد

تهدید حکومت پهلوی علیه اعتصاب کنندگان 15 خرداد

روز 13 خرداد 1357 و در آستانه فرارسیدن سالگرد قیام اسلامی 15 خرداد 1342 هزاران اعلامیه از سوی روحانیت، گروهها و احزاب مخالف حکومت پهلوی با هدف دعوت از اقشار مختلف مردم به برگزاری یک اعتصاب عمومی در روز دوشنبه پانزدهم خرداد 1357 انتشار یافت. دولت جمشید آموزگار در رابطه با این فراخوان تهدید کرد، که کارمندانی که در این روز به سر کارهای خود نیایند اخراج خواهند شد

12 خرداد

فراخوان برای اعتصاب عمومی در سالروز قیام 15 خرداد

پیرو دعوت پیشین امام خمینی(ره) از اقشار مختلف مردم برای اعتصاب خانگی در یوم‌‌الله 15 خرداد، 12 خرداد 1357 آیت‌الله حاج شیخ محمد صدوقی، با انتشار اعلامیه‌ای از مردم خواست روز 15خرداد از تظاهرات خودداری نموده و در اعتراض به اعمال حکومت پهلوی از منازل خود خارج نشوند دو روز پیش امام خمینی(ره) در سخنانی در نجف با اشاره به جنایات حکومت پهلوی مردم را به ماندن در منازل در سالروز قیام 15 خرداد دعوت کردند

11 خرداد

گزارش سفیر آمریکا درباره ژستهای تبلیغاتی محمدرضا پهلوی

روز یازدهم خرداد 1357 ویلیام سولیوان سفیر آمریکا در تهران در گزارشی به وزارت امور خارجه کشورش نوشت: «اقدام شاه در کاربرد واژه‌هایی چون مارکسیسم اسلامی، مرتجعین سرخ و سیاه، چپ و راست، نفوذ کشورهای خارجی پشت پرده مخالفت‌ها، و.... تنها کوششی برای حفظ آبروی دولت است که می‌خواهد از عامل میهن‌پرستی در جهت منافع خود استفاده کند.»

10 خرداد

بیانات شدیداللحن امام خمینی(ره) علیه شاه

روز دهم خرداد 1357 ، امام خمینی(ره) طی سخنانی در مسجد شیخ انصاری نجف در جمع روحانیون، طلاب و ایرانیان مقیم عراق، شاه را مورد حمله شدیداللحنی قرار دادند. امام با اشاره به یکی از ادعاهای شاه راجع به «اعطای آزادی به مردم» فرمودند: «...این چه وضعی است که در ایران است؟ این چه آزادی است که عطا فرموده‌اند؟ مگر آزادی اعطاشدنی است؟ خود این کلمه جرم است

9 خرداد

حمله مأموران حکومت پهلوی به دانشجویان

روز نهم خرداد 1357 دهها دانشجوی دانشگاه تهران در درگیری مأموران امنیتی حکومت پهلوی با آنها که به داخل راهروهای خوابگاه دانشجویان در کوی دانشگاه آمده بودند، مجروح و به بیمارستان منتقل شدند. مأموران در مقابله با دانشجویان از گاز اشک‌آور استفاده کردند و در راهروهای اقامتگاه دانشجویان، با دانشجویانی که به سنگ و بطری مجهز بودند، به نبرد پرداختند

8 خرداد

قطع حقوق اساتید طرفدار انقلاب اسلامی

روز هشتم خرداد 1357 دولت حکومت پهلوی حقوق استادان دانشگاه آریامهر(صنعتی شریف) را به دلیل اعتصاب و همراهی آنان با انقلاب اسلامی قطع کرد. این قطع حقوق تا زمان بازگشت آنان به کلاسهای درس ادامه خواهد یافت. در این ایام در بسیاری از دانشگاه‌هایی که شاهد تظاهرات و اعتراضات دانشجویان علیه حکومت پهلوی و به حمایت از انقلاب اسلامی بوده‌اند

7 خرداد

فریبکاری محمدرضا پهلوی

روز هفتم خرداد 1357 محمدرضا پهلوی و همسرش در اقدامی فریبنده وارد حرم مطهر حضرت ثامن الائمه(ع) شدند. شاه در داخل حرم ضمن تشریح اقدامات دولت خود در امر سازندگی بارگاه امام رضا(ع) طی سخنانی از اهمیت دین و روحانیت سخن گفت. در همین رابطه سفارت آمریکا در تهران با ارسال گزارشی به وزارت امور خارجه آن کشور با اشاره به اینگونه اقدامات شاه تصریح کرد «رژیم ایران می‌کوشد میان آیت‌الله خمینی با دیگر رهبران و مراجع مذهبی کشور فاصله اندازد

6 خرداد

واکنش به اقدامات انقلابی دانشجویان

در واکنش به اقدامات انقلابی دانشجویان در دانشگاههای کشور، ششم خرداد 1357 مدیریت دانشگاه اصفهان به دانشجویانی که از خوابگاه استفاده می‌کنند، تنها یک روز مهلت داد تا نسبت به تخلیه خوابگاه‌ها اقدام کنند. مدیریت دانشکده اقتصاد دانشگاه ملی نیز برنامه امتحانات این دانشکده را که قرار بود از روز بعد برگزار شود، لغو و دانشکده را تعطیل اعلام کرد

5 خرداد

ورود فرمانده نیروی دریایی اشغالگران فلسطین به تهران

روز پنجم خرداد 1357 ژنرال «میکائیل بارکی» فرمانده نیروی دریایی اشغالگران فلسطین برای یک دیدار یک هفته‌ای از ایران وارد تهران شد. وی در این سفر با محمدرضا پهلوی و نیز ارتشبد طوفانیان، مامور شاه در امر خرید اسلحه ملاقات و مذاکره کرد. در این روز همچنین «هارولد ویلسون» نخست وزیر اسبق انگلیس در رأس هیأتی از مقامات کشورش وارد تهران شد و با شاه ملاقات کرد.

4 خرداد

شاه، مخالفان را تهدید به سرکوب کرد

روز چهارم خرداد 1357 محمدرضا پهلوی در مصاحبه‌ای با روزنامه آمریکایی «شیکاگوتریبون» با اشاره به وقایع ایران تهدید کرد که در نظر دارد هر نوع آشوب سیاسی را در کشور سرکوب کند. وی مدعی شد دولت او حداکثر آزادی ممکن را که هر کسی می‌تواند داشته باشد به تمام افراد کشور داده است! وی تصریح کرد هیچ مسئولی نباید تنها شاهد آشوب‌ها باقی بماند.

3 خرداد

نقش فرهنگ در ذلت یا عظمت جامعه

روز سوم خرداد 1358 امام خمینی(ره) در جمع وزیر فرهنگ و آموزش عالی و روسای دانشگاه‌ها و مدارس عالی کشور طی سخنانی با تاکید بر اهمیت دو قشر روحانی و دانشگاهی، به نقش فرهنگ در ذلت یا عظمت جامعه اشاره کردند و فرمودند: «اگر شما و ما دست به دست هم بدهیم و جوانها را مومن و متقی بار بیاوریم مملکت‌مان تا آخر احیا می‌شود

2 خرداد

اقتدار انقلاب، ضعف آمریکا و اعتراف کیسینجر

روز دوم خرداد 1358 هنری کیسینجر وزیر خارجه پیشین آمریکا سقوط شاه را یک شکست استراتژیک برای سیاست خارجی آمریکا خواند و آن را ناشی از فقدان قاطعیت و آگاهی لازم در دولت کارتر دانست. کیسینجر عواملی را که باعث شکست آمریکا در برابر موج تحولات ایران شد به چهار بخش متمایز تقسیم کرد:

1
2
3
4
...
119
120
121
122
123
124
125
...
128
129
130
131