امروز در آیینه تاریخ

دستور ساواک برای بازداشت امام خمینی(ره)

دستور ساواک برای بازداشت امام خمینی(ره)

روز نهم مهر 1357 ساواک مرکز، طی بخشنامه‌ای به مراکز ساواک در خوزستان، کرمانشاه، فارس و هرمزگان اعلام کرد که در صورت ورود رهبر انقلاب از مرزهای زمینی، ایشان را دستگیر و با هواپیما یا بالگرد نظامی به تهران انتقال دهند. همچنین نامه مشابهی با امضای سپهبد مقدم، رئیس ساواک برای رئیس ستاد ارتش ارسال گردید. مقدم در این نامه نوشت:

اعلام انحلال حزب رستاخیز

اعلام انحلال حزب رستاخیز

روز هشتم مهر 1357 حزب رستاخیز انحلال خود را اعلام کرد. این انحلال از طرف کمیته منتخب هیأت اجرایی حزب اعلام شد. دکتر جواد سعید، دبیرکل حزب رستاخیز نیز از مقام خود استعفا کرد. وی پس از گزارشی که درباره وضعیت حزب داد متذکر شد که دیگر لزومی به ادامه کار خود به عنوان دبیرکل نمی‌بیند. از سوی دیگر محمدرضا پهلوی در خاطرات خود شریف امامی نخست‌وزیر را عامل انحلال حزب رستاخیز معرفی کرد

اعتراف سفیر پهلوی به نفوذ کلام امام خمینی(ره)

اعتراف سفیر پهلوی به نفوذ کلام امام خمینی(ره)

روز هفتم مهر 1357 فریدون هویدا، سفیر حکومت پهلوی در سازمان ملل اعتراف کرد: «همه در تهران به فلج فکری دچار شده‌اند، فکر هیچ کس کار نمی‌کند. فقدان قوه ابتکار در تصمیم‌گیریهای مقامات تهران مشهود است... تنها کسی که بین مردم نفوذ کلام بالایی دارد، شخص [آیت‌الله] خمینی است.» از سوی دیگر پارسونز، سفیر انگلیس در تهران نیز در خاطرات این روز خود نوشت:

اربعین قربانیان فاجعه سینما رکس

اربعین قربانیان فاجعه سینما رکس

به مناسبت چهلمین روز فاجعه سینما ‌رکس آبادان، ‌ششم مهر 1357 مراسم عزاداری گسترده‌ای در آبادان برگزار شد. در این مراسم علاوه بر بازماندگان قربانیان حادثه، هزاران نفر از مردم شهر نیز شرکت کردند. از طرف فرمانداری نظامی آبادان اقدامات شدید امنیتی برای جلوگیری از وقوع هرگونه حادثه احتمالی به عمل آمد و خیابانها، معابر و میادین شهر در کنترل سربازان فرمانداری نظامی و پلیس قرار داشت.

اعتراض روحانیت و حوزه علمیه قم به حکومت بعث عراق

اعتراض روحانیت و حوزه علمیه قم به حکومت بعث عراق

روز پنجم مهر 1357 جمعی از روحانیون تهران با انتشار اعلامیه مشترکی ضمن اعتراض به اقدام حکومت بعث عراق در محاصره خانه امام خمینی(ره) در نجف، تاکید کردند: «در اعتراض به این اسائه ادب، روز یکشنبه نهم مهرماه را تعطیل عمومی اعلام می‌کنیم.»

آزادی اعطایی پهلوی دوم از ادعا تا واقعیت

آزادی اعطایی پهلوی دوم از ادعا تا واقعیت

روزنامه گاردین، چاپ لندن، در شماره چهارم مهر 1357 در مقاله‌ای آورد که «شاه در زمینه واژه آزادی لغت‌نامه مخصوص به خود دارد. او مدعی است به مردم آزادی سیاسی داده، ولی در 12 شهر حکومت نظامی برقرار کرده، به هر قیمتی می‌خواهد حکومت خود را حفظ کند و حتی در تلاش است شرایط لازم را برای سلطنت فرزندش فراهم سازد... !»

گسترش موج اعتصاب

گسترش موج اعتصاب

در ادامه گسترش موج اعتصاب کارخانه‌ها، اداره‌ها و سازمانهای دولتی علیه حکومت پهلوی، امروز سوم مهر 1357 کارگران تأسیسات تولیدی خوزستان و همچنین کارگران پایانه‌های بارگیری خارک دست از کار کشیدند. صدها نفر از کارگران برق کرمان و کارگران کشت و صنعت شوشتر نیز تهدید کردند به شبکه اعتصابیون می‌پیوندند.

پهلوی دوم منتظر کمک‌های غرب است

پهلوی دوم منتظر کمک‌های غرب است

نشریه فرانسوی زبان «اکسپرس» در شماره دوم مهر 1357 نوشت: «از آنجا که پادشاهان بسیار از خود راضی هستند سرنوشت هم برای آنان بسیار سخت رقم زده می‌شود. امروز نیز یکی از آخرین پادشاهان جهان شاهد از دست رفتن تدریجی شخصیتی است که دلش می‌خواست برایش جاودانه باشد.» به نوشته اکسپرس «محمدرضا پهلوی، شاهنشاه ایران، خود را جانشین تاج و تخت کوروش که 25 قرن پیش امپراتوری ایران را بنا نهاد، می‌داند.

مدارس، کانونهای تظاهرات علیه حکومت پهلوی

مدارس، کانونهای تظاهرات علیه حکومت پهلوی

روز اول مهر 1357 و در اولین روز پاییز، درهای تمامی مدارس کشور به روی دانش‌آموزان گشوده شد. دولت حکومت پهلوی تصور می‌کرد که با باز شدن مدارس و مراکز آموزشی، جوانان از خیابانها جمع خواهند شد و به این ترتیب دست و پاگیرترین بخش مقابله‌ها از صحنه حذف می‌شوند. اما روز اول مهر، باطل بودن این خیال، آشکار گردید. دانش‌آموزان که تعدادشان 10 میلیون نفر اعلام شده بود،

31 شهریور

اعلام حمایت مجدد انگلیس از حکومت پهلوی

اعلام حمایت مجدد انگلیس از حکومت پهلوی

روز 31 شهریور 1357 آنتونی پارسونز، سفیر انگلیس، در ملاقات با محمدرضا پهلوی بار دیگر حمایت دولت خود از اقدامات حکومت پهلوی را مورد تأکید قرار داد. این دومین دیدار پارسونز با شاه طی شش روز بود. در 25 شهریور نیز وی حمایت دولت خود از شاه را به وی ابلاغ کرد که مورد اعتراض بعضی از نمایندگان پارلمان انگلیس قرار گرفت.

30 شهریور

محمدرضا پهلوی: محاکمه هویدا تفاوتی با محاکمه کل حکومت ندارد

محمدرضا پهلوی: محاکمه هویدا تفاوتی با محاکمه کل حکومت ندارد

روز 30 شهریور 1357 امیر خسرو افشار، وزیر خارجه حکومت پهلوی گفت: «امیر عباس هویدا در موقعیت بسیار وخیمی قرار گرفته، زیرا بعضی از علما اعلام کرده‌اند که هویدا باید به خاطر سوء مدیریتش محاکمه شود.» وی که این سخنان را در لندن و در جلسه‌ای با حضور پرویز راجی، سفیر حکومت پهلوی در انگلیس می‌گفت، افزود:

29 شهریور

رئیس هیأت نمایندگی اشغالگران فلسطین، مقام سفیری داشت

رئیس هیأت نمایندگی اشغالگران فلسطین، مقام سفیری داشت

روز 29 شهریور 1358 یوری لوبرانی، سفیر سابق اشغالگران فلسطین در ایران گفت: «اسرائیل به دلیل قطع روابطش با ایرانِ پس از انقلاب زیان سنگینی دیده است.» وی افزود: «ما روابط دیپلماتیک با ایران نداشتیم، ولی هیأت نمایندگی سیاسی اسرائیل در ایران از مهم‌ترین هیأت‌هایی بود که رئیس آن مقام سفیری داشت.»

28 شهریور

پاسخ امام خمینی(ره) به اعلام حمایت یاسر عرفات

پاسخ امام خمینی(ره) به اعلام حمایت یاسر عرفات

روز 27 شهریور 1357 امام خمینی(ره) در پاسخ به اعلام حمایت یاسر عرفات، رهبر سازمان آزادیبخش فلسطین از انقلاب اسلامی مردم ایران، طی پیامی خطاب به وی فرمودند: «ما در قضیه فلسطین همیشه مخالف با شاه و اسرائیل و پشتیبانان آنان بوده و با شما همصدا بوده‌ایم و مظالم اسرائیل را به ملت‌ها رسانده‌ایم.» امام در ادامه از یاسر عرفات خواستند:

27 شهریور

انتشار پیام امام خمینی(ره) درباره زلزله طبس

انتشار پیام امام خمینی(ره) درباره زلزله طبس

روز 27 شهریور 1357 امام خمینی(ره) در پیامی به مناسبت حادثه زلزله طبس و تلاشهای تبلیغاتی حکومت پهلوی خاطرنشان کردند: «آنهایی که هزاران نفر از بهترین فرزندان ما را قتل عام کرده و ملتی را به عزا نشانده‌اند امروز برای انحراف افکار عمومی، برای زلزله‌زدگان اشک تمساح می‌ریزند و عزای ملی اعلام می‌کنند.» امام در این پیام با اشاره به خسارات زلزله طبس تاکید کردند:

26 شهریور

تشبیه نمایندگان مجلس حکومت پهلوی به مستشاران آمریکایی

تشبیه نمایندگان مجلس حکومت پهلوی به مستشاران آمریکایی

روز 26 شهریور 1357 آیت‌الله محمد صدوقی، روحانی برجسته یزد با صدور اعلامیه‌ای، ضمن اشاره به نمایش رای اعتماد نمایندگان مجلس حکومت پهلوی به کابینه شریف امامی، تاکید کرد: «ملت ایران این خیمه شب بازیها را به ریشخند می‌گیرد.» در این اعلامیه آمده بود: «کابینه جدید، ابتدا قبل از هرگونه اقدامی با کشتن هزاران نفر بی‌گناه، جهنم سوزانی به وجود آورد که پیام‌آور سیاست آشتی ملی آنان باشد!»

25 شهریور

رای اعتماد مجلس حکومت پهلوی به کابینه شریف امامی

رای اعتماد مجلس حکومت پهلوی به کابینه شریف امامی

روز 25 شهریور 1357 مجلس شورای حکومت پهلوی به شریف امامی، نخست‌وزیر و کابینه‌اش رای اعتماد داد. شریف امامی در جمع نمایندگان مجلس به توجیه عملکرد دولت خود در برقراری حکومت نظامی در تهران و چند شهر و کشتار 17 شهریور پرداخت و تظاهرکنندگان تهران و شهرستانها را مارکسیست خواند!

24 شهریور

برگزاری مراسم هفتمین روز شهادت شهدای 17 شهریور

برگزاری مراسم هفتمین روز شهادت شهدای 17 شهریور

روز 24 شهریور 1357 ده‌ها هزار نفر از عزاداران تهرانی برای شرکت در مراسم هفتمین روز شهادت قربانیان فاجعه میدان ژاله تهران، رهسپار بهشت زهرا شدند. در این اجتماع عظیم که علی‌رغم حکومت نظامی صورت گرفت اعلامیه امام خمینی(ره) به مناسبت هفتمین روز شهادت شهدای 17 شهریور توسط مردم توزیع شد

23 شهریور

امام خمینی(ره): هیچ قدرتی در مقابل قدرت ملت نمی‌تواند پابرجا باشد

امام خمینی(ره): هیچ قدرتی در مقابل قدرت ملت نمی‌تواند پابرجا باشد

روز 23 شهریور 1357 امام خمینی(ره) در پیامی که به مناسبت فرارسیدن هفتمین روز شهادت شهدای 17 شهریور تهران انتشار دادند تأکید کردند: «گول خیمه شب بازی‌های دولت و وکلای شاه را نخورید که با حرف‌های فریبنده می‌خواهند شاه را که در شرف مرگ است نجات دهند...

22 شهریور

آیت‌الله صدوقی: ارتشیان، شرافت سربازی خود را حفظ کنند

آیت‌الله صدوقی: ارتشیان، شرافت سربازی خود را حفظ کنند

روز 22 شهریور 1357آیت‌الله سیدمحمد صدوقی، روحانی برجسته یزد با انتشار اعلامیه‌ای ضمن تقدیر از همه کسانی که با تعطیلی محل‌های کسب و کار خود با انقلاب همراهی نموده‌اند، روند اعتصابات را مورد تقدیر قرار داده و آن را بزرگ‌ترین ضربه بر پیکر حکومت پهلوی خواند.

21 شهریور

تاکید امام خمینی(ره) بر ادامه اعتصاب علیه حکومت پهلوی

تاکید امام خمینی(ره) بر ادامه اعتصاب علیه حکومت پهلوی

روز 21 شهریور 1357 امام خمینی(ره) در پیامی به مناسبت فاجعه 17 شهریور تهران، ضمن تسلیت به بازماندگان این حادثه، بر ادامه مبارزه و ضرورت گسترش اعتصاب علیه حکومت پهلوی تاکید کردند. امام در این پیام فرمودند: «از این پس جا دارد که همه کارهای خود را تعطیل کنیم، نه برای همیشه، به همین زودی ظالم جبار سرنگون می‌شود.

20 شهریور

فریب‌کاری شریف امامی برای فرونشاندن خشم مردم

فریب‌کاری شریف امامی برای فرونشاندن خشم مردم

روز 20 شهریور 1357 جعفر شریف امامی، نخست‌وزیر در اقدامی فریب‌کارانه و با هدف فرونشاندن خشم مردم داغدار، بسیاری از مقامات کشور را برکنار یا تحت تعقیب قضایی قرار داد. این تصمیم سه روز پس از فاجعه خونین 17 شهریور و در فردای روزی که کابینه شریف امامی توانست از مجلس شورای ملی رای اعتماد بگیرد، اجرا شد

19 شهریور

اعتصاب صنعت نفت علیه حکومت پهلوی

اعتصاب صنعت نفت علیه حکومت پهلوی

اعتصاب بزرگ در صنعت نفت ایران از 19 شهریور 1357 علیه حکومت پهلوی آغاز شد. اعتصاب در صنایع نفت، به عنوان مهم‌ترین منبع تأمین درآمدهای ارزی کشور ابتدا با دست کشیدن هزاران نفر از کارمندان و کارگران پالایشگاه تهران در حمایت عملی از انقلاب اسلامی مردم ایران آغاز شد و به سرعت به سایر پالایشگاه‌ها و تاسیسات نفتی جنوب کشور سرایت کرد.

18 شهریور

پیام امام (ره)؛ ای کاش خمینی در میان شما بود...

پیام امام (ره)؛ ای کاش خمینی در میان شما بود...

روز 18 شهریور 1357 امام خمینی(ره) در پیامی به ملت ایران از آنها خواستند تسلیم هیاهوی حکومت نظامی نشوند. در این پیام آمده است: «شاه برای به رگبار بستن مردم بی‌دفاع و مظلوم هیچ بهانه‌ای را بهتر از حکومت نظامی ندید...کسانی که در حد عالی شعور سیاسی و دینی بودند، حاضر شدند ارتش را گلباران کنند ولی دولت آشتی ملی آنان را به عنوان شعار برخلاف قانون اساسی، محکوم نمود

17 شهریور

تظاهرات سراسری در شرایط حکومت نظامی

تظاهرات سراسری در شرایط حکومت نظامی

روز 17 شهریور 1357 علاوه بر تهران که شاهد جنایات وحشیانه سربازان حکومت نظامی پهلوی بود و تلفات هولناکی نیز بر جای گذاشت، در دیگر شهرها و از جمله شهرهایی که به موجب اعلامیه شورای امنیت حکومت پهلوی، در آنها حکومت نظامی برقرار شده بود نیز مردم به خیابان‌ها آمده و تظاهرات گسترده‌ای علیه حکومت برگزار کردند.

16 شهریور

اعتصاب عمومی علیه حکومت پهلوی

اعتصاب عمومی علیه حکومت پهلوی

پیرو دعوت حوزه علمیه قم از مردم سراسر کشور برای تعطیل عمومی این روز و لزوم شرکت آنها در مراسم سوگواری شهدای چند شهر کشور، پنجشنبه 16 شهریور 1357 علی‌رغم اعلامیه حکومت پهلوی در مورد ممنوعیت تظاهرات، تهران و شهرستانها شاهد تظاهرات عظیم و گسترده بودند.

15 شهریور

پیام امام خمینی(ره) درباره چگونگی رفتار نظامیان با مردم

پیام امام خمینی(ره) درباره چگونگی رفتار نظامیان با مردم

روز 15 شهریور 1357 امام خمینی(ره) در پیامی، ضمن تشکر از نظامیانی که در روز عید فطر، به روی مردم آتش نگشودند از آنان خواستند به ملت بپیوندند و مردم را برای هوای نفس یک خاندان چپاولگر به خاک و خون نکشند. در بخشی از پیام امام آمده است :

14 شهریور

اهدای گل به سربازان توسط راهپیمایان

اهدای گل به سربازان توسط راهپیمایان

روز چهاردهم شهریور 1357 راهپیمایان تهرانی به میزان زیادی بین سربازان، نیروهای پلیس و ماموران کلانتری‌های شاخه‌های گل توزیع کردند. این اقدام تظاهرکنندگان که روز گذشته و در حین راهپیمایی آرام پس از نماز عید فطر نیز اتفاق افتاد، در رسانه‌های گروهی جهان بازتاب وسیعی یافت. تظاهرات چهاردهم شهریور تهران، قم و تبریز که به صورت راهپیمایی‌های آرام برگزار شد

13 شهریور

بازتاب جهانی راهپیمایی‌های سراسری عید فطر

بازتاب جهانی راهپیمایی‌های سراسری عید فطر

روز 13 شهریور 1357 علاوه بر برگزاری مراسم باشکوه نماز عید فطر در تهران، سایر نقاط کشور نیز شاهد این مراسم بزرگ عبادی سیاسی و راهپیمایی‌های گسترده پس از آن بود؛ راهپیمایی‌هایی که عاری از درگیری مأموران حکومت پهلوی با مردم نبود. تظاهرات گسترده روز عید فطر در شهرهای کشور مورد توجه اکثر رسانه‌های خارجی قرار گرفت و با شگفتی از آن یاد کردند

12 شهریور

اعتصاب و عزای عمومی در شیراز

اعتصاب و عزای عمومی در شیراز

روز 12 شهریور 1357 شهر شیراز به دنبال انتشار اعلامیه آیت‌الله بهاءالدین محلاتی و اعلام عزای عمومی به مناسبت شهادت گروهی از مردم در شهرهای مشهد، تهران، قم و ... در اعتصاب سراسری به سر برد و مغازه‌های شهر تعطیل بودند. در همین رابطه آیت‌الله عبدالحسین دستغیب در مسجد جامع عتیق و در مراسمی که به مناسبت عزای عمومی در شیراز برگزار شده بود

11 شهریور

اعتصاب و تعطیل عمومی در قزوین

اعتصاب و تعطیل عمومی در قزوین

روز یازدهم شهریور 1357 اغلب شهرهای کشور ناآرام بود. تظاهرات خشم‌آلود مردم، همراه با حملات آنان به مشروب فروشی‌ها و دفاتر حزب رستاخیز ادامه داشت. درگیری‌هایی نیز با مأموران حکومت پهلوی به وقوع پیوست. بسیاری از تظاهرات و راهپیمایی‌ها در ساعات پس از افطار صورت گرفت.

...

116

...