امروز در آیینه تاریخ

بیانیه دانشگاهیان علیه حکومت پهلوی

بیانیه دانشگاهیان علیه حکومت پهلوی

پنجم مهر 1357 بیش از دویست تن از اساتید دانشگاه‌های ایران در بیانیه‌ای با عنوان «بیانیه دانشگاهیان» با اعتراض به عملکرد حکومت پهلوی در ماه‌های منتهی به این روز، خواستار لغو حکومت نظامی، استقرار حکومت قانون، تعقیب عاملان و مسببان وقایع ماه‌های گذشته و...

انتصاب آخرین وزیر دربار

انتصاب آخرین وزیر دربار

محمدرضا پهلوی پیش از ظهر چهارم مهر 1357 در کاخ سعدآباد، دکتر علیقلی اردلان را پذیرفت و وی را به سمت وزیر دربار شاهنشاهی منصوب کرد. انتصاب وی 17 روز پس از برکناری وزیر دربار قبلی صورت گرفت. روز 18 شهریور، امیر عباس هویدا در چهارچوب اصلاحات نمایشی...

اعتراض به محاصره خانه امام خمینی

اعتراض به محاصره خانه امام خمینی

با شروع اعمال محدودیت علیه بیت امام خمینی در نجف و اقدام دولت بعثی عراق در جلوگیری از تماس‌های امام با مردم و نیز کنترل آمد و رفت ایشان، سوم مهر 1357 جامعه علمای آذربایجان با ارسال تلگرامی به سفارت عراق در تهران، مراتب اعتراض خود را به حکومت بغداد...

خروج سرمایه‌ها توسط وابستگان حکومت پهلوی

خروج سرمایه‌ها توسط وابستگان حکومت پهلوی

دوم مهر 1357 اعلام شد که روزانه بیش از پنجاه میلیون دلار سرمایه به صورت ارز از کشور خارج می‌شود. این رقم غالباً از طرف درباریان یا مرتبطین به دربار و خانواده سلطنتی و مقامات درجه اول حکومت پهلوی، از طریق سیستم بانکی، از کشور خارج می‌شد. با این حال بر...

نامه امام خمینی به رئیس‌جمهوری سوریه

نامه امام خمینی به رئیس‌جمهوری سوریه

روز اول مهر 1357 امام خمینی در نامه‌ای خطاب به حافظ اسد، رئیس جمهوری سوریه فرمودند: «اینجانب از غیبت جناب حجت‌الاسلام آقای سید موسی صدر‏‎ ‎‏نگران و متأثرم. از جنابعالی تقاضا دارم که این موضوع را با سران کشورهایی که در قضیۀ‏‎ ‎‏فلسطین اجتماع...

31 شهریور

اطاعت از فرمان رهبر انقلاب درباره کمک به زلزله‌زدگان طبس

اطاعت از فرمان رهبر انقلاب درباره کمک به زلزله‌زدگان طبس

به دنبال اعلام نظر امام خمینی(ره) مبنی بر لزوم کمک به زلزله‌زدگان طبس، سیل کمک‌های مردمی به همراه صدها تن از نیروهای مردمی از همه استان‌های کشور، به ویژه استان‌های خراسان و یزد عازم مناطق زلزله‌زده شدند. مراجع تقلید نیز هر یک با باز کردن حساب ویژه و...

30 شهریور

تحلیل سفیر آمریکا از چگونگی شکل‌گیری انقلاب

تحلیل سفیر آمریکا از چگونگی شکل‌گیری انقلاب

30 شهریور 1357، ویلیام سولیوان سفیر آمریکا در تهران با ارسال گزارش مشروحی به وزارت امورخارجه کشورش راجع به اوضاع جاری ایران و مشکلات دولت حکومت پهلوی برای احاطه بر امور نوشت: «تابستان گذشته شاه تظاهر کرد که مایل است مقداری از قدرت را به...

29 شهریور

تنش در روابط سازمان‌های اطلاعاتی حکومت پهلوی و فرانسه

تنش در روابط سازمان‌های اطلاعاتی حکومت پهلوی و فرانسه

29 شهریور 1357 محمدرضا پهلوی به ناصر مقدم، رئیس ساواک دستور داد کمک‌های ماهانه به «کنت دو مرانش» رئیس سازمان اطلاعاتی فرانسه قطع شود. دلیل صدور این فرمان، بازتاب گسترده فعالیت‌های امام خمینی(ره) در صفحات مطبوعات فرانسه و دیگر کشورهای...

28 شهریور

فهرست گیرندگان شهریه‌ها و بورسیه‌ها از حکومت پهلوی منتشر شد

فهرست گیرندگان شهریه‌ها و بورسیه‌ها از حکومت پهلوی منتشر شد

به دنبال انتشار فهرست اسامی خارج‌کنندگان غیرقانونی ارز از کشور که عموماً از درباریان و بلندپایگان حکومت پهلوی بودند، 28 شهریور 1357 فهرست جدیدی از اسامی فرزندان مقاماتی که از بورس تحصیلی ویژه و ماهیانه هزار و دویست دلاری و همچنین شهریه‌های هنگفت...

27 شهریور

دیدار سفیر حکومت پهلوی با صدام

دیدار سفیر حکومت پهلوی با صدام

27 شهریور 1357، سفیر حکومت پهلوی در بغداد با صدام حسین، معاون رئیس جمهور عراق، ملاقات کرد. موضوع محدودسازی فعالیت‌های امام خمینی(ره) در عراق، محور اصلی مذاکرات این دو نفر بود. در این ملاقات سفیر پهلوی از صدام حسین خواست دیدارها و رفت وآمدهای...

26 شهریور

امدادرسانی سریع مردم و مساجد، پس از زلزله طبس

امدادرسانی سریع مردم و مساجد، پس از زلزله طبس

26 شهریور 1357، مطبوعات ایران نوشتند: شب گذشته زلزله شدیدی با قدرت هفت در مقیاس ریشتر، شهرستان‌های جنوب خراسان را به لرزه درآورد و بیش از 20 هزار کشته و مجروح به جای گذاشت. بر اثر این زلزله شهر طبس و بسیاری از روستاهای اطراف آن به...

25 شهریور

تعابیر سفیر انگلیس از چهره و رفتار محمدرضا پهلوی

تعابیر سفیر انگلیس از چهره و رفتار محمدرضا پهلوی

25 شهریور 1357، «آنتونی پارسونز» سفیر انگلیس در تهران با شاه دیدار و گفت‌وگو کرد. پارسونز درباره این ملاقات می‌نویسد: «امروز پس از آنکه به تهران بازگشتم با شاه به گفت‌وگوی خصوصی نشستم. تغییر چهره و رفتار او مرا به هراس انداخت. او چروکیده شده...

24 شهریور

گزارش سفیر آمریکا از مراسم ویژه شهدای 17 شهریور

گزارش سفیر آمریکا از مراسم ویژه شهدای 17 شهریور

روز 24 شهریور 1357، ویلیام سولیوان سفیر آمریکا در تهران در گزارش مبسوطی که به مناسبت هفتمین روز شهادت قربانیان «جمعه سیاه» تهران انتشار داد ضمن تشریح جزئیاتی از مراسم انجام شده در بهشت زهرا، با صراحت به سه نکته به عنوان نتیجه‌گیری اشاره کرد...

23 شهریور

امام خمینی(ره): با بودن پهلوی، استقلال نخواهیم داشت

امام خمینی(ره): با بودن پهلوی، استقلال نخواهیم داشت

امام خمینی(ره) 23 شهریور 1357، در مصاحبه‌ای با خبرنگار تلویزیون فرانسه فرمودند: «تنها کسی صلاحیت دارد ایران را از بن‌بست خارج کند که در بین مردم پایگاهی داشته باشد و کسانی‌که چنین نیستند، نمی‌توانند موفق باشند.» امام افزودند: «با برقراری حکومت شاه و...

22 شهریور

ابطال گذرنامه ایرانی امام موسی صدر توسط حکومت پهلوی

ابطال گذرنامه ایرانی امام موسی صدر توسط حکومت پهلوی

روز 22 شهریور 1356، سفارت حکومت پهلوی در بیروت در یادداشتی به کلیه سفارتخانه‌ها، سرکنسولگری‌ها و نمایندگی‌های سیاسی مقیم لبنان اطلاع داد که گذرنامه ایرانی امام موسی صدر رهبر شیعیان لبنان و گذرنامه‌های همسر و فرزندان وی باطل شده است...

21 شهریور

بازداشت گسترده علما و روحانیون در مشهد

بازداشت گسترده علما و روحانیون در مشهد

21 شهریور 1357، روحانیون مبارز مشهد در بیانیه‌ای اعلام کردند: در پی فاجعه کشتار مردم در روز 17 شهریور و در فاجعه موسوم به «جمعه سیاه » در تهران، حکومت پهلوی در شهر مشهد مقدس نیز اقدام به بازداشت گسترده علما و روحانیون کرده است...

20 شهریور

جمع‌آوری اشیای گران‌قیمت کاخ‌ها برای فرار از کشور

جمع‌آوری اشیای گران‌قیمت کاخ‌ها برای فرار از کشور

از 20 شهریور 1357، جمع‌آوری اشیای گران‌قیمت کاخ‌ها و ارسال آنها به خارج از کشور به عنوان پیش درآمد فرار سران حکومت پهلوی آغاز گردید. این تصمیم از فردای روز 17 شهریور به خاطر اوج‌گیری خشم و نفرت مردم اتخاذ شده بود و از این روز اجرایی گردید. پرویز راجی...

19 شهریور

بازتاب فاجعه 17 شهریور در اروپا و آمریکا

بازتاب فاجعه 17 شهریور در اروپا و آمریکا

جنایت حکومت پهلوی در روز 17 شهریور در تهران، بازتاب وسیعی در آمریکا و اروپا داشت. 19 شهریور 1357، هزاران نفر از ایرانیان در مقابل مرکز مطبوعاتی «تورفونت کمپ دیوید» آمریکا علیه حکومت نظامی ایران تظاهرات کردند. همچنین صدها نفر از دانشجویان ایرانی که...

18 شهریور

برکناری هویدا از وزارت دربار

برکناری هویدا از وزارت دربار

18 شهریور 1357، امیر عباس هویدا به حکم محمدرضا پهلوی از مقام وزارت دربار برکنار شد. این برکناری در چهارچوب اصلاحات نمایشی دولت شریف امامی صورت گرفت. شریف امامی پیش از این، موافقت شاه را با برکناری جمعی از بلندپایگان حکومتی و محاکمه و زندانی کردن...

17 شهریور

چند اظهار نظر درباره آمار شهدای 17 شهریور تهران

چند اظهار نظر درباره آمار شهدای 17 شهریور تهران

یکی از فرازهای مهم فاجعه 17 شهریور تهران آمار شهدای «جمعه سیاه» است. «باری روبین» از کارشناسان مسائل خاورمیانه، در کتاب خود تعداد شهدای این روز میدان ژاله(اکنون شهدا) تهران را بین 700 تا 2 هزار نفر تخمین زده است. ویلیام سولیوان سفیر آمریکا تعداد...

16 شهریور

هشدار آیت‌الله صدوقی نسبت به تشتت دیدگاه‌ها

هشدار آیت‌الله صدوقی نسبت به تشتت دیدگاه‌ها

16 شهریور 1357 آیت‌الله محمد صدوقی هشدار داد: «اعلام آزادی فعالیت سیاسی احزاب، زمزمه رفع سانسور از مطبوعات، میدان دادن موقت به بعضی از رجال سیاسی و غیره، این نگرانی را ایجاد کرده که عده‌ای از روحانیون یا سیاسیون، سطحی بیندیشند و برای حفظ...

15 شهریور

حوزه علمیه قم اعلام عزای عمومی کرد

حوزه علمیه قم اعلام عزای عمومی کرد

حوزه علمیه قم 15 شهریور 1357، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد به منظور اظهار هم‌بستگی با شهدای اخیر سراسر ایران، 16 شهریور، تعطیل و عزای عمومی خواهد بود و برای بزرگداشت خاطره آنان مجلس یادبودی در مسجد اعظم قم از ساعت 8 الی 11 صبح برقرار می‌شود...

14 شهریور

آغاز اعتصاب در واحدهای صنعتی

آغاز اعتصاب در واحدهای صنعتی

14 شهریور 1357، کارکنان تعداد زیادی از واحدهای صنعتی، دست از کار کشیدند و اعلام اعتصاب نمودند. در اراک 2 هزار نفر از کارکنان کارخانه ماشین‌سازی اراک اعلام اعتصاب کردند. در اهواز بیش از 3700 نفر از کارکنان شرکت‌های پیمانکاری «پاسترویلا» و...

13 شهریور

مشاهده نماز میلیونی عید فطر توسط محمدرضا پهلوی

مشاهده نماز میلیونی عید فطر توسط محمدرضا پهلوی

روز 13 شهریور 1357، در حالی‌که نماز عید فطر در سراسر کشور برگزار می‌شد در ساعات ظهر، محمدرضا پهلوی با یک فروند بالگرد نظامی که سرلشکر منوچهر خسروداد فرمانده هوانیروز آن را هدایت می‌کرد صفوف راهپیمایان عید فطر در تهران را از بالا نظاره می‌کرد...

12 شهریور

ریشه‌یابی انقلاب اسلامی ایران توسط سفارت آمریکا

ریشه‌یابی انقلاب اسلامی ایران توسط سفارت آمریکا

12 شهریور 1357، سفارت آمریکا در تهران در پایان اولین هفته کار دولت مهندس جعفر شریف امامی، طی گزارشی مبسوط به وزارت امور خارجه کشورش، ریشه‌های شکل‌گیری انقلاب اسلامی در ایران و نتایج آن را تشریح کرد. در این گزارش که عنوان «محرمانه» دارد، قیام 19...

11 شهریور

انتشار آمار شهیدان و مجروحان تهران؛ تظاهرات در 11 شهر

انتشار آمار شهیدان و مجروحان تهران؛ تظاهرات در 11 شهر

شهریور 1357، رسانه‌های گروهی اعلام کردند که در آتش‌سوزی‌ها و تیراندازی‌های دیروز میدان ژاله تهران(اکنون: میدان شهدا) جمعاً 10 نفر شهید، 150 نفر مجروح و 80 نفر دستگیر شدند. تعدادی از شهدا و مجروحان حادثه علاوه بر اثر گلوله، آثار سوختگی نیز داشتند...

10 شهریور

آتش‌افروزی در میدان ژاله

آتش‌افروزی در میدان ژاله

در حالی‌که مردم سراسر کشور هنوز در سوگ از دست رفتن صدها نفر در سینما رکس آبادان می‌گریند، و در حالی ‌که هر روز انگشت اتهام در مورد این حادثه بیشتر از گذشته متوجه حکومت پهلوی می‌گردد، دهم شهریور 1357، اخبار جدیدی راجع به استفاده حکومت از...

تظاهرات علیه حکومت پهلوی در خیابان‌های مرکزی و جنوبی تهران

تظاهرات علیه حکومت پهلوی در خیابان‌های مرکزی و جنوبی تهران

در حالی‌که چند روز از روی کار آمدن کابینه شریف امامی می‌گذشت، در بسیاری از شهرهای بزرگ وکوچک، تظاهرات مردم ادامه داشت. نهم شهریور 1357 در چندین نقطه تهران تظاهرات برپا شد. خیابان‌های مرکزی و جنوبی شهر از جمله میدان ژاله(اکنون میدان شهدا)، خیابان...

آزادی هفت روحانی تبعیدی

آزادی هفت روحانی تبعیدی

هشتم شهریور 1357، هفت تَن از روحانیون سرشناس حوزه علمیه قم که از مدت‌ها پیش به نقاط مختلف کشور تبعید شده بودند، آزاد شدند و به قم بازگشتند. آیت‌الله سید مرتضی پسندیده، آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی مدیر مجله مکتب اسلام، و همچنین حجت‌الاسلام...

بیان خواسته‌های هیئت‌های علمی دانشگاه‌ها

بیان خواسته‌های هیئت‌های علمی دانشگاه‌ها

هیئت‌های علمی دانشگاه‌ها هفتم شهریور 1357، خواستار استقلال دانشگاه‌ها و اخراج گارد از دانشگاه‌ها و مدارس عالی شدند. تعدادی از اعضای هیئت‌های علمی در این روز به روزنامه کیهان گفتند که عدم استقلال نظام دانشگاهی، منع جامعه دانشگاهی از تصمیم‌گیری در...

...

104

...