کتاب و نشریه

دارزن

کتاب «دارزن» روایتی داستانی از زندگی یکی از رزمندگان جبهه‌های دفاع مقدس به نام اصغر اقلیدی است. اصغر از بسیجیان استان فارس، در 19 شهریور 1362 به سربازی اعزام شد. وی با دیگر همرزمانش برای عملیاتی راهی روستای نسیان در منطقه عملیاتی بانه و سردشت شدند، اما در محاصره افراد گروهک‌های ضدانقلاب و از جمله نیروهای حزب کومله افتادند و به اسارت آنان درآمدند. اصغر مدت 6 ماه و 10 روز را در زندان‌های گروهک‌های کومله و منافقین سپری کرد.

زائر خضرخان

«زائر خضرخان» به بررسی شخصیت و مبارزات یکی از رزمندگان دلیر تنگستانی به همین نام پرداخته است. زائر خضرخان از همرزمان رئیسعلی دلواری و از قهرمانان جنگ‌های استقلال‌طلبانه مردم جنوب علیه نظامیان متجاوز انگلیسی است. کتاب حاضر به بررسی زندگی‌نامه، اخلاقیات و سوابق مبارزاتی وی در خلال سال‌های قبل و بعد از جنگ اول جهانی پرداخته است.

منوچهر ستوده

«منوچهر ستوده» عنوان بیست‌ونهمین جلد از آثار تولید شده در مجموعه پژوهشی «شخصیت‌های مانا» است. منوچهر ستوده از فرهیختگانی است که بخش اعظم عمر ۱۰۳ ساله خود را صرف تحقیق، تدریس و تولید آثاری در معرفی فرهنگ ایران‌زمین کرده و حدود ۶۰ جلد کتاب و بیش از ۲۵۰ مقاله در این حوزه از خود به یادگار گذاشته است. در مقدمه کتاب آمده است: «بخش بزرگی از تکاپو و تحقیقات منوچهر ستوده معطوف به دو مقوله جغرافیای تاریخی ایران فرهنگی و هم عرض آن تلاش برای حفظ و پویایی زبان فارسی بوده است. هراس و نگرانی از آسیب به این میراث معنوی بزرگ و تلاش در حفظ و حراست از آن با تنها سلاح خود؛ قلم، در جای‌جای نوشته‌های او پیداست.»

حسین منزوی

«حسین منزوی» عنوان سی‌ویکمین شماره از آثار تولید شده در مجموعه پژوهشی «شخصیت‌های مانا» است. «منزوی» از شعرای معاصر است. او در آثار خود از یک‌سو متأثر از آرا و نظریات نیما یوشیج و از سوی دیگر وامدار محمد حسین شهریار است. کتاب حاضر نیز شرحی جامع از زندگی و معرفی آثار وی است. کتاب از دو فصل تشکیل شده است: در فصل نخست با عنوان «درنگی بر زندگی منزوی»، زندگی‌نامه این شاعر و سال‌ها ممارست و اهتمام او در سرایش شعر و نگارش دیگر متون ادبی به تصویر درآمده و در فصل دوم با عنوان «نقد و تحلیل شعر منزوی» اشعار وی در ساحت‌های ساختار، زبان، عاطفه، و موسیقی نقد و تحلیل شده است.

کاظم مدیر شانه‌چی

«کاظم مدیر شانه‌چی» از آثار «شخصیت‌های مانا» است. شانه‌چی از علمای عرصه حدیث و روایت، و از پژوهشگران ایرانی است. او مدرس دانشگاه فردوسی مشهد، مؤلف آثاری در فقه و حدیث، و از بنیانگذاران دانشکده الهیات مشهد است. کتاب حاضر نیز به شرح زندگی، تحصیلات، و همچنین شایستگی‌های فرهنگی و دینی وی پرداخته است.

غلامعلی بایندر

«غلامعلی بایندر» عنوان یکی از آثار مجموعه پژوهشی «شخصیت‌های مانا» است. بایندر از نظامیان دوره پهلوی اول بود که در ۳۳ سالگی به فرماندهی نیروی دریایی جنوب ایران منصوب شد و ۵ سال فرماندهی این نیرو را از مهر ۱۳۱۵ تا شهریور ۱۳۲۰ بر عهده داشت. او در شهریور ۱۳۲۰ در جریان حمله متجاوزان انگلیسی به نیروی دریایی ایران به شهادت رسید. کتاب حاضر به شرح زندگی، تحصیلات، شایستگی‌های نظامی و چگونگی به شهادت رسیدن بایندر پرداخته است.

مبارزه به روایت سیداحمد هوایی

«مبارزه به روایت سیداحمد هوایی» به روایت تحولات انقلاب اسلامی از بدو شکل‌گیری تا حوادث سال‌های پایانی دهه 60 ش از جمله رویدادهای مربوط به جنگ تحمیلی می‌پردازد. سیداحمد هوایی راوی این کتاب از فعالان فرهنگی بود که ارتباطاتی نیز با جمعیت فدائیان اسلام و شهید سیدعلی اندرزگو داشت. او پس از پیروزی انقلاب در بخش‌های مختلف کشور، از جمله بخش حفاظت بیت امام خمینی مشغول به کار بوده است.

عبدالحمید دیالمه

«عبدالحمید دیالمه» عنوان یکی از آثار تولید شده در مجموعه پژوهشی «شخصیت‌های مانا» است. دیالمه نماینده نخستین دوره مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه تهران بود که در جریان انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در هفتم تیر ۱۳۶۰ به شهادت رسید. کتاب حاضر نیز به شرح زندگینامه دیالمه از ولادت تا شهادت وی پرداخته است. نویسنده در بخش مقدمه کتاب می‌نویسد: «نام عبدالحمید دیالمه بعد از وقایع انتخابات ریاست جمهوری دهم بر سر زبان‌ها افتاد. گرچه وقایع پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ عاملی در بازشناسی افکار و دیدگاه‌های دیالمه شد، ولی راقم این سطور بر آن است تا در پژوهش پیش روی، فارغ از نگاه هشتادوهشتی به شخصیت دیالمه بنگرد.

پرواز پای دماوند

«پرواز پای دماوند؛ برگ‌هایی از تاریخ شفاهی زندگی شهید دانشمند دکتر محسن فخری‌زاده» فرازهایی از زندگی این دانشمند برجسته‌ی هسته‌ای را روایت می‌کند. در این کتاب پس از قطعه شعری با عنوان «تنفس صبح» از قیصر امین‌پور، تعدادی از دوستان، همکاران، اعضای خانواده و نزدیکان شهید فخری‌زاده راجع به ویژگی‌های اخلاقی و انسانی، مجاهدت‌ها، فداکاری‌ها، سابقه حضور در صحنه‌های دفاع مقدس و شاخص‌های علمی، دینی و فرهنگی آن شهید، دلنوشته‌هایی ارائه کرده‌اند.

سرمایه‌داران بهایی در عصر پهلوی

«سرمایه‌داران بهایی در عصر پهلوی» به معرفی سوابق سیاسی و زندگی‌نامه تعدادی از سیاستمداران و چهره‌های فرقه بهائیت در دوره پهلوی پرداخته است. در مقدمه کتاب راجع به این اثر چنین می‌خوانیم: «جمعی از پژوهشگران تاریخ معاصر با استناد به ماخذ معتبر تاریخ و منابع مورد قبول فرقه بهائیت به بررسی پیوند دیرین و مستمر بهائیان با کانون‌های استکباری از جمله روسیه تزاری، انگلستان، آمریکا، صهیونیسم، فراماسونری، و رژیم پهلوی در قرون ۱۹ و ۲۰ میلادی پرداخته‌اند.»

از نازی‌آباد تا زندان قصر

کتاب «از نازی‌آباد تا زندان قصر» خاطرات شفاهی دکتر «محسن بهشتی سرشت» است که از تولد وی در ۱۳۳۵ تا پیروزی انقلاب اسلامی را روایت می‌کند. او در سال‌های فعالیت سیاسی خود مدتی به گروه فرقان نزدیک شد، مدتی با بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق همدلی کرد، و در نهایت به عنوان یک دانشجوی مذهبی راه اصلی زندگی خود را در گردباد حوادث به دست آورد. او سه بار در حکومت پهلوی بازداشت شد، و دو بار در کمیته مشترک ضد خرابکاری و زندان قصر زندانی گردید. پس از پیروزی انقلاب نیز مدتی ریاست دانشگاه بین‌المللی امام خمینی را بر عهده گرفت، مدتی نماینده قزوین در شورای شهر شد، و مدتی نیز ریاست شورای‌عالی استان‌ها را بر عهده داشت.

تحولات سیاسی اجتماعی ایران

«تحولات سیاسی اجتماعی ایران» به بررسی مهمترین وقایع تاریخ ایران از نهضت تنباکو تا جنگ تحمیلی عراق علیه ایران پرداخته است. در مقدمه این کتاب آمده است که این اثر با هدف آشنایی دانشجویان دانشگاه‌ها نسبت به ریشه‌ها و عوامل منجر به وقوع انقلاب اسلامی به رشته تحریر درآمده است.

تویی که نشناختمت

«تویی که نشناختمت» عنوان اثری است که زندگینامه دانشمند شهید محسن فخری‌زاده را روایت می‌کند. فخری‌زاده از نخبگان هسته‌ای برجسته کشور بود که در سال ۱۳۹۹ توسط تروریست‌ها به شهادت رسید. اثر حاضر دربرگیرنده مهم‌ترین فرازهای زندگی آن شهید از ولادت در اول فروردین ۱۳۴۰ تا شهادت در هفتم آذر ۱۳۹۹ است. کار نگارش و تحقیق راجع به این کتاب از سال ۱۴۰۰ آغاز شد و به مدت ۸ ماه به طول انجامید. در این مدت بیش از ۴۰ ساعت مصاحبه صورت گرفت و ۲۳ راوی از جمله فرزندان و همکاران و یاران شهید درباره وی سخن گفتند.

قیصر امین‌پور

«قیصر امین‌پور» عنوان پانزدهمین اثر تولیدی مجموعه «شخصیت‌های مانا» است. قیصر امین‌پور از شعرای انقلاب است که بیشتر اشعار او در خدمت ارزش‌ها و آرمان‌های انقلاب اسلامی و همراهی با مردم سروده شده و کتاب حاضر به بررسی زندگی‌نامه، اخلاقیات و شخصیت وی اختصاص یافته است. کتاب حاضر دارای ۵ فصل است: فصل اول با عنوان «نخستین نفس گریه تا واپسین لحظه ناگزیر»، زندگی‌نامه اجمالی نامبرده را از تولد تا مرگ در بر می‌گیرد. این فصل به بررسی فعالیت‌های هنری، ادبی و مطبوعاتی، همکاری امین‌پور با حوزه هنری و سروش نوجوان، و همچنین همکاری با نهادها و نشریات، ازدواج وی، عضویت او در فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سرانجام رحلت او در آبان ۱۳۸۶ پرداخته است.

سید علی‌اکبر فال‌اسیری

«سیدعلی‌اکبر فال‌اسیری» عنوان دوازدهمین اثر «مجموعه پژوهشی شخصیت‌های مانا» است. علی‌اکبر فال‌اسیری از علمای مبارز عصر قاجار است. بر اساس مقدمه کتاب، او داماد آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدحسن شیرازی معروف به «میرزای شیرازی» - صاحب فتوای معروف تحریم تنباکو – است. فال‌اسیری در سال‌های حیات همواره سرگرم مقابله با استبداد حاکم و همچنین مبارزه با فعالیت فرقه‌های ضاله بابیه و بهائیه در شیراز بود و به دفعات بهای این مبارزه را با تبعیدهای مکرر خود پرداخت کرد. پایگاه مبارزاتی وی نیز غالباً مسجد وکیل شیراز و نمازهای جماعت بوده است.

سیدحسین فاطمی

کتاب «سیدحسین فاطمی» سیزدهمین شماره از مجموعه «گروه پژوهشی شخصیت‌های مانا» است. حسین فاطمی وزیر امور خارجه کابینه محمد مصدق بود که بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بازداشت و اعدام شد. کتاب حاضر نیز به شرح زندگینامه فاطمی از تولد تا مرگ پرداخته است. کتاب از سه فصل تشکیل شده است: فصل اول با عنوان «پرورش در عصر دیکتاتوری و آغاز فعالیت مطبوعاتی» به زندگی فاطمی از ابتدا تا زمان بازگشت او از اروپا اختصاص دارد و در آن به ایام کودکی وی، اتفاقات بعد از ورود متفقین به ایران و دیدگاه وی درباره برخی مسائل از جمله حضور متفقین، عصر رضاشاه موضوع نفت و پرداخته است.

کتاب دانشنامه زندان سیاسی دوره پهلوی(ج1 و2)

دانشنامه‌نگاری، نگارشِ گونه‌ای از کتاب‌های مرجع، حاوی اطلاعاتی کلی و همه‌جانبه از همه دانش‌ها یا طیف معینی از علوم یا دانشی خاص است که در قالب الفبایی تهیه و تدوین می‌شود. به تدریج با گسترش دانش‌ها بعضی مؤلفان در تألیفات خود، به دسته‌بندی و خلاصه‌سازی دانش‌ها پرداختند که آن را امروزه دانشنامه نام‌گذاری کرده‌اند. در واقع می‌توان گفت دانشنامه و دانشنامه‌نویسی امروزه به عنوان یک رسانه فرهنگی معتبر اهمیت فراوانی دارد به‌طوری که پژوهشگران و محققان در زمینه‌های مختلف می‌توانند از این دست کتاب‌ها به عنوان شاخه تخصصی اطلاعات مورد نیاز خود را استخراج و در پژوهش‌های خود به کار ببرند.

ستارخان

کتاب «ستارخان» به توصیف شخصیت «ستار قره‌داغی» از قهرمانان مشروطه پرداخته و مبارزات وی با استبداد محمدعلی شاه قاجار را بررسی کرده است. کتاب، سرگذشت ستارخان را از تولد تا مرگ وی تحت پنج فصل بررسی کرده است: در فصل اول با عنوان «دوره عیاری» به خاستگاه خانوادگی و رویدادهای زندگی ستارخان در دوره قبل از مشروطیت پرداخته است. در فصل دوم با عنوان «تبدیل شدن عیار به مجاهد» چگونگی ورود ستارخان به صفوف مشروطه خواهان تبریز و عضویت او در نیروی مجاهدان مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل سوم با عنوان «رهبر جنبش مقاومت تبریز؛ ستارخان سردار ملی» به کوشش‌های او در فرماندهی مبارزه با جبهه متحد استبداد و تلاش وی برای شکل‌دهی کانون مقاومت علیه خودکامگی در دوره استبداد صغیر پرداخته شده است.

خدا از من دفاع خواهد کرد

کتاب «خدا از من دفاع خواهد کرد» از جمله آثاری است که در بیان مظلومیت شهید بهشتی به رشته تحریر درآمده است. این کتاب خاطرات مربوط به تهاجم دشمنان برای بدبین کردن مردم به آیت‌الله بهشتی و شیوه کار دشمنان و اقدامات آنان در این خصوص را بررسی و تحلیل کرده است. نویسنده در مقدمه این اثر به چگونگی شکل‌گیری خط نفاق و آشوب در کشور پرداخته و توطئه ترور شخصیتی و فیزیکی رهبران انقلاب از جمله شهید بهشتی را مورد بررسی قرار داده است.

روزشمار انقلاب اسلامی (جلد بیستم)

بیستمین و آخرین جلد از مجموعه روزشمار انقلاب اسلامی به شرح رویدادهای روز ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ اختصاص دارد. به دلیل کثرت خبرهای این روز تاریخی، یک جلد از این مجموعه ۲۰ جلدی به شرح تحولات این روز اختصاص یافته است. جلد بیستم از مجموعه روزشمار انقلاب اسلامی ابتدا در یک مقدمه 20 صفحه‌ای اجمالی از خبرهای این روز را طی دو سرفصل با عناوین «جبهه مبارزه» و «جبهه حکومت» ارائه کرده و سپس به تشریح جزئیات رویدادها و خبرهای این روز پرداخته است.

روز شمار انقلاب اسلامی (جلد نوزدهم)

جلد نوزدهم از مجموعه بیست جلدی «روز شمار انقلاب اسلامی» به تشریح وقایع انقلاب طی روزهای 20 و 21 بهمن ۱۳۵۷ پرداخته است. این کتاب نیز مانند سایر مجلدات این مجموعه، ابتدا در یک مقدمه به کلیاتی از خبرهای این دو روز طی دو سرفصل با عناوین «جبهه مبارزه» و «جبهه حکومت» اشاره کرده و سپس به تشریح جزئیات رویدادها و خبرهای این دو روز پرداخته است. ماخذ و منابع این جلد از روزشمار نیز مانند سایر شماره‌های این مجموعه، شامل نشریات دوره (1357 - 1356) و نشریات بعد از انقلاب است که به حوادث و وقایع آن دوره پرداخته بودند.

ملاقات در روز نوزدهم

از جمله روزهای تاریخی انقلاب اسلامی ایران روز ۱۹ بهمن ۱۳۵۷ است؛ روزی که همافران نیروی هوایی ارتش در روزهای پر التهاب قبل از پیروزی انقلاب، به حضور امام خمینی رسیدند و به ایشان ادای احترام کردند. در ارتباط با این رویداد، به همت سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران کتابی با عنوان «ملاقات در روز نوزدهم» منتشر شده است. این کتاب رمان‌هایی بر اساس آن بیعت تاریخی است. کتاب از ۲۰ رمان تشکیل شده و محتوای آنها نیز مستند به اظهارات راویان متعددی است که خاطرات خود را از آن روز تاریخی بیان کرده‌اند.

روز شمار انقلاب اسلامی (جلد هجدهم)

جلد هجدهم از مجموعه بیست جلدی «روز شمار انقلاب اسلامی» به توصیف وقایع انقلاب طی روزهای 18 و 19 بهمن ۱۳۵۷ پرداخته است. این کتاب ابتدا در یک مقدمه 12 صفحه‌ای به کلیاتی از خبرهای این دو روز طی دو سرفصل تحت عناوین «جبهه مبارزه» و «جبهه حکومت» اشاره کرده و سپس به تشریح جزئیات رویدادها و خبرهای این دو روز پرداخته است. منابع این جلد از روزشمار نیز مانند سایر مجلدات این مجموعه، شامل نشریات دوره (1357-1356) و نشریات بعد از انقلاب است که به حوادث و وقایع آن دوره پرداخته بودند.

پای درس خمینی مشهد

«پای درس خمینی مشهد» نام کتابی است که به بررسی و تجزیه و تحلیل یکی از آثار ارزشمند آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب تحت عنوان «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» پرداخته است. (این کتاب حاصل گردآوری مجموعه سخنرانی‌های رهبر معظم انقلاب در سال ۱۳۵۳ می‌باشد.) جمعی از نویسندگان و اساتید حوزه و دانشگاه طی مقالاتی به واکاوی و پژوهش در این اثر پرداخته‌اند و کتاب حاضر حاصل گردآوری همین مقالات است.

بانو امین اصفهانی

یازدهمین شماره از مجموعه آثار «گروه پژوهشی شخصیت‌های مانا» به معرفی شخصیت بانو امین اصفهانی اختصاص دارد. بانو مجتهده «نصرت‌بیگم امین اصفهانی» بیشتر عمر خود را در دوره‌ای که هنوز امکانات اجتماعی برای تحصیل دختران و زنان فراهم نبود، صرف فراگیری علم و دانش در حوزه علوم معقول و منقول دینی کرد و در سایه مجاهدت‌های فراوان خویش به درجه اجتهاد نائل گشت. کتاب «بانو امین اصفهانی» از پنج فصل تشکیل شده است: فصل اول با عنوان «خانواده» به پیشینه بانو از تولد تا ازدواج ایشان پرداخته است.

حسین محبوبی اردکانی

شانزدهمین شماره از مجموعه آثار تولید شده در «گروه پژوهشی شخصیت‌های مانا» با عنوان «حسین محبوبی اردکانی» در سال 1399 منتشر شد. اردکانی از پژوهشگران عرصه تاریخ و فرهنگ ایران و نویسنده «تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران» است و کتاب حاضر به بررسی زندگی‌نامه، خصوصیات اخلاقی و شخصیت وی اختصاص دارد. مجموعه حاضر در دو فصل تهیه و تنظیم شده است: فصل اول با عنوان «زندگی‌نامه و کردار» شرحی اجمالی از زندگی دکتر حسین محبوبی اردکانی از تولد، محیط خانوادگی، تا زمان مرگ وی را دربر می‌گیرد. بخشی از این فصل نیز به منش و رفتارهای شخصی و ویژگی‌های اخلاقی وی اختصاص دارد.

سیدکریم امیری فیروزکوهی

«سید کریم امیری فیروزکوهی» به تازگی از سری کتابهای شخصیت‌های مانا منتشر شده است. فیروزکوهی در شعر، زبان و ادب فارسی، معارف اسلامی، منطق، حکمت، کلام، فقه و اصول سرآمد بود. اعتقاد او به اسلام و پیغمبر اکرم(ص) و ائمه هدی(ع) در بسیاری از اشعارش جلوه‌گر است. رهبر معظم انقلاب اسلامی وی را «از بهترین غزل‌سرایان زمان» و «سیدالشعراء» لقب داده‌ است. علی تقوی نگارنده کتاب در مقدمه می‌نویسد: « اغلب ادیبان و شاعران عصر مشروطه و پس از آن، نوآوری در شعر فارسی را یک ضرورت به شمار آورده‌اند.

جامعه شناسی حکمرانی

«جامعه شناسی حکمرانی» به بررسی موضوع حکمرانی و تفاوت‌ میان حکمرانی‌های خوب و بد پرداخته است. این کتاب ضمن مرور برخی تجارب حکمرانی در دنیا و ارائه مثال‌های مربوطه، و همچنین بررسی ویژگی‌ها و مختصات حکمرانی‌های کارآمد، به تجزیه و تحلیل حکمرانی در ایران قبل و بعد از انقلاب اسلامی و مقایسه آنها با یکدیگر پرداخته است. در مقدمه کتاب می‌خوانیم: «دور شدن دولت‌های پس از انقلاب از حکمت نظری و سیره عملی رهبران انقلاب و بی‌توجهی به منویات ایشان و دور شدن از حکمرانی شایسته ایران اسلامی، موجب ناکارآمد شدن حاکمیت در بسیاری از حوزه‌ها از جمله کارزار اقتصادی شده است.

روح‌الله کمالوند

کتاب «روح‌الله کمالوند» از مجموعه آثار تولید شده در «گروه پژوهشی شخصیت‌های مانا» است. آیت‌الله روح‌الله کمالوند از علمای مبارز است که در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ خورشیدی پای به میدان سیاست گذاشت. وی از همراهان مراجعی چون آیات عظام شیخ عبدالکریم حائری یزدی مؤسس حوزه علمیه قم و سیدحسین طباطبایی بروجردی، و از عوامل مؤثر در ایجاد «حوزه علمیه کمالوند» در خرم‌آباد بود. او در اوایل دهه ۱۳۴۰ نقش نمایندگی روحانیت را در مذاکره میان حکومت و روحانیت بر عهده داشت.

تاریخ معاصر ارتش در ایران

کتاب «تاریخ معاصر ارتش در ایران» به بررسی نقش و عملکرد ارتش در تحولات سیاسی و اجتماعی یکصد سال اخیر ایران می‌پردازد. بر اساس آنچه که در مقدمه این اثر آمده، نویسندگان کتاب ضمن مطالعه اسناد و منابع تاریخی مرتبط با موضوع، از پژوهش‌های موجود در مرکز مطالعات راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز بهره گرفته‌اند. کتاب به ۵ فصل تقسیم می‌شود: فصل اول با عنوان «ادبیات نظری» به بررسی معنای کلمه «ارتش» و میزان نقش آن در سیاست و امنیت جوامع پرداخته و در این میان دیدگاه تعدادی از نظریه‌پردازان و تئوریسین‌های مطلع در این امور مورد کالبد شکافی قرار گرفته و تلاش شده تا رابطه میان ارتش با جامعه، سیاست و حکومت تبیین گردد.

2

...